نشان پایگاه خِرَدگان
تاریخ و فرهنگ ایران زمین

اندیشه‌های آشنا

نگاهی کوتاه:

می‌توان گفت گاهی، پارسی گویان پساباستان به بهترین گونه اندیشه‌های باستانی را بازگو کرده‌اند. هنگامی که این سروده‌ها را می‌خوانیم شاید ناخودآگاه یادی از خردمندان ایران باستان کنیم. از این روی می‌توانیم از «خِرَد ایرانی» یاد کنیم که از دوران باستان تا دوران پساباستان در هنر ایرانی جاری بوده است.

اثری از استاد حجت شکیبا
اثری از استاد حجت شکیبا

از دوران باستان در میان ایرانیان خردمند، اندیشه‌هایی بوده که در سخنگان پارسی دوران پساباستان (پس از اسلام) نمود ویژه‌ای داشته است. می‌توان گفت گاهی پارسی گویان پساباستان به بهترین گونه اندیشه‌ها را بازگو کرده اند و نمی‌دانم آیا بهتر از سخنان و سروده‌های آنان می‌توان روشنگری کرد یا خیر؟! هنگامی که این سروده‌ها را می‌خوانیم شاید ناخودآگاه یادی از خردمندان ایران باستان کنیم:

خِرَد رهنمای و خرد دلگشای

خرد دست گیرد به هر دو سرای (1)

(فردوسی توسی)

 

همه کس طالب یارند چه هشیار و چه مست

همه جا خانه عشق است چه مسجد چه کنشت (2)

(حافظ شیرازی)

 

با صد هزار جلوه برون آمدی که من

با صد هزار دیده تماشا کنم تو را

(فروغی بسطامی)

 

اندک اندک زین جهان هست و نیست

نیستان رفتند و هستان می‌رسند (3)

(جلال الدین بلخی مشهور به مولانا)

پانویس:

۱- بهزاد فرخ‌پیروز شاعر دوران ساسانیان شعری در ستایش خرد سروده است. متن اندرز بهزاد فرخ‌پیروز بیش از هر چیز بر اهمیت خِرَد تأکید می‌کند و آن را بزرگ‌ترین سرمایه انسان می‌داند؛ از همین‌جا درمی‌یابیم که ریشه‌های ستایش خِرَد در شاهنامه فردوسی را باید در آثار ایران باستان جست‌وجو کرد. برای دانش بیشتر ن.ک: بهزاد فرخ‌پیروز؛ اندرزگری که خِرَد را در قالب شعر ستایش کرد

۲- ن.ک: گرایش قابل توجه حافظ به فرهنگ ایران باستان

۳ - در متون مربوط به ایران باستان نیکی و بدی به صورت هست و نیست در مقابل هم قرار گرفتند به طوری که بارها در لا به لای متون باستانی زرتشتی اینچنین آمده است : هستی اورمزد، نیستی اهریمن. برای دانش بیشتر ن.ک: خِرَد ایرانی: هست و نیست

دیدگاه شما:



تماس با نویسنده:


دیدگاه خود را با نویسنده در میان بگذارید:

به کار گیری یا روگرفت از نوشته‌های این پایگاه تنها پس از پذیرش قوانین پایگاه امکان پذیر است: قوانین پایگاه خِرَدگان
توسعه نرم افزاری: مجید خالقیان
اندیشه‌های آشنا
خِرَدگان