پاسخ به شبهه امت گرا بودن دکتر مصدق و نفت اسلامی

پاسخ به شبهه امت گرا بودن دکتر مصدق و نفت اسلامی | واپسین به روزرسانی: ۱۶ اسفند ۱۳۹۷ |


بررسی استراتژی‌های رقابتی دولت دکتر مصدق.

مدتی است که مصدق‌ستیزان موضوع امت‌گرا بودن دکتر مصدق را پیش کشیده‌اند و یکی از گفته‌های مصدق درباره فروش نفت به کشورهای اسلامی را تحریف می‌کنند و اینچنین نتیجه می‌گیرند که مصدق امت گرا بود. آنها حتی پا را فراتر می‌گذارند و از اصطلاح «نفت اسلامی» درباره ملی شدن صنعت نفت استفاده می‌کنند.

شاید این اشخاص ادبیات سطح پایین در دنیای سیاست را بیشتر می‌پسندند و درکی از ادبیات دیپلماتیک ندارند بنابراین تعجبی ندارد که متوجه معنا و مفهوم گفته‌های دکتر مصدق نشوند. در واقع مصدق‌ستیزان گویا سواد کافی برای درک سخنان این بزرگ مرد تاریخ معاصر را ندارند. طبیعی است که دکتر مصدق همواره با ادبیات محترمانه و البته دیپلماتیک سخن می‌گفت.

در نوشتار پیش رو به این تحریف مصدق‌ستیزان پاسخ می‌دهیم تا مشخص شود موضوع از چه قرار است.

.

برگرفته از: عاشقان ایران

نخست اینکه در این بریده روزنامه دقیقا از زبان زنده یاد دکتر مصدق نوشته شده:

نفت ایران تنها متعلق به ایران نیست بلکه به ملل اسلامی نیز تعلق دارد و پاکستان می‌تواند نفت ایران را به قیمت ارزانتری بخرد.

این به آن معنی نیست که نفت ایران رایگان در اختیار کشورهای اسلامی قرار می‌گیرد بلکه نشان از یک سیاست سنجیده در بازار رقابتی دارد.

در علم سیاست و علم مدیریت، برای رویارویی با رقیب یا دشمن قوی، استراتژی‌های رقابتی گوناگونی وجود دارد که یکی از آنها اتحاد استراتژیک است. اتحاد استراتژیک برای تقویت نیروهای ضعیف تر در برابر رقیب قوی‌تر در رقابت با آن است. در اتحاد استراتژیک گاهی از برخی منافع کوتاه مدت چشم پوشی می‌شود برای دستیابی به منافع بلندمدت یعنی گرفتن سهم بزرگتری از بازار سرمایه از رقیب قوی و یا از میدان به در کردن او به طور کامل.

اگر برنامه دکتر مصدق را در چارچوب زمانی خودش بسنجیم خواهیم دید که در برابر دشمن بزرگ (بریتانیایی که هنوز کبیر بود) و مساله تحریم نفت ایران از سوی غرب برای از پا در آوردن ایران، و نیز قدرت خرید اندک همسایگان ایران، این تصمیم زنده یاد دکتر مصدق برای نزدیکی اقتصادی به پاکستان و دیگر کشورهای اسلامی، تصمیمی سنجیده و خردمندانه و کاملا در راستای منافع ملی بوده است.

امروزه نیز نمونه‌های این رویکرد نه تنها در ایران بلکه در کشورهای دیگری که متحدان استراتژیک همدیگر هستند دیده میشود. یعنی کالایی مهم و استراتژیک بین دو متحد و هم پیمان، با قیمتی متفاوت از دیگر خریداران در بازار رد و بدل می‌شود چراکه اینکار در بلند مدت به نفع هردو هم پیمان می‌باشد؛ یکی از آنها از کالایی مهم با قیمت ارزانتر برخوردار می‌شود و دیگری بر قوانینی نظیر تحریم رقبا غلبه می‌کند و یا با بالا بردن قیمت تمام شده رقبا باعث فشار اقتصادی بر آنها می‌شود و یا کالا یا دستاوردی استراتژیک برای خود را از کشور هم پیمانش با قیمتی اندک خریداری می‌کند.

نکته دیگر اینکه اصولا اندیشه‌های مذهبی دکتر مصدق، قابل مقایسه با دیگر کنشگران سیاسی ایرانی که در دهه‌های بعد و در سال‌های پیش و پس از انقلاب ایران اندیشه های امت اسلامی را دنبال می‌کردند، نیست؛ چراکه دکتر مصدق از یک میهن پرستی خالص و بدون سازش کاری ایرانی سخن می‌گفت که با اندیشه‌های رسمی امت گرایانه سازگاری نداشت. حتی این نکته را در گزارش‌های سازمان سیا که اخیرا منتشر شد می‌توان به وضوح دید که باورهای مذهبی ایشان را در مقایسه با باورهای ملی گرایانه شان، پررنگتر نمی داند و می گوید که مصدق از محمدرضا شاه پهلوی، غیر مذهبی تر است.

اگر برای داوری کارنامه کوتاه ایشان، تنها به یک بریده روزنامه و چند جمله کوتاه بسنده شود، گمراه کردن خود و مخاطبان است. به ویژه که باورهای بسیار قوی ملی گرایانه ایشان در راستای دستیابی به منافع حداکثری برای ملت و سرافرازی بود.

در برخورد با شخصیت‌های بزرگ و موثر کشور، به ویژه شخصیت میهن پرست و پاکدستی چون مرحوم دکتر مصدق که هنوز پس از ۶۰ سال با سانسورهای گوناگون درباره ایشان، از محبوبیت فراوان برخوردار است و در بین ملت ایران به عنوان سیاستمداری شریف و درستکار و سازش ناپذیر شناخته شده است، چنانکه بخشی از این محبوبیت را در سالهای اخیر در بازخوردهای مردم در فضای مجازی پس از افشای گزارش‌های خام سازمان سیا دیدیم، باید با دقت و احتیاط و انصاف و خردورزی بسیار بیشتر قلم فرسایی کرد، مبادا که خدای ناکرده، عامدانه بخواهیم یکی از ذخایر ارزشمند ملی کشورمان را از دید مردم بیاندازیم.

برگرفته از:

«پاسخ به شبهه امت گرا بودن دکتر مصدق». عاشقان ایران. ۸ آذر ۱۳۹۶. نشانی رایاتاری در خِرَدگان: https://kheradgan.ir/?p=19571

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK



برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام armtin136
خردگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال «ایران در قفقاز و آسیای مرکزی و آناتولی» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

5 دیدگاه

  1. Avatar

    سند برای امت گرا بودن مصدق داده شد که شما اگر ذره ای به خود زحمت میدادید میتوانستید سرچ کنید و بیابید. (مجلس شورای ملی، دوره ۶، جلسه ۷) مشروح مذاکرات جلسات شورای ملی در سایت های ایرانی و خارجی موجود هست و این همه آسمان و ریسمان بافتن برای فرار از پذیرش یک واقعیت نشان از تحجر است. درباره این چند نکته هم فکر کنید که بدانید مصدق امت گرا بود: ۱٫ چرا مصدق در ماه های آخر عمر حاضر به دیدار با اعضای شورای ملی نبود و از آن میان فقط افرادی که گرایش مذهبی داشتند مثل آخوند سید رضا زنجانی را به حضور میپذیرفت؟ (جوابش را میدانم شما هم فکر کنید). چرا مصدق در وصیت نامه اش اینقدر اصرار داشت که آخوند سید رضا موسوی زنجانی سخنان او را با شریعت اسلام تطبیق دهد ولی توجهی به بسیاری از شعارهای ملی گرایانه سابق خود نکرد؟ اینها برای عقلا نشان دهنده حقایق است.

    • اشکان دهقان

      خدا را شکر، شیوه جدید سند دادن هم درک کردیم!! سرچ بزنید پیدا میشه!!! دوست گرامی این شیوه استناد نیست کمی درباره شیوه علمی پژوهش مطالعه کنید. در ضمن کسی که آسمان و ریسمان می بافد شما هستید و ادعاهای شما نشانه بارز تعصب کور به اعتقادات شخصی است. همه می دانند اوضاع کشور در اواخر عمر مصدق چگونه بود و آن شورا دیگر ملی نبود که بخواهد با آنها ملاقات کند. گفتنی ها ذکر شد و اینکه مصدق همیشه به اعتقادات مذهبی احترام می گذاشت. حالا شما می خواهید بر اساس باد و هوا نتیجه بگیرید کسی که از حیثیت ملت ایران در برابر زیاده خواهی های بیگانگان دفاع کرد امت گرا بوده و به فکر فلسطین و لبنان بوده است، می توانید روی افکار خود بمانید.

  2. Avatar

    حالا کسی بگوید من معتقد به اسلام هستم دیگر نمی تواند ملی گرا باشد؟ مگر مسلمان بودن جرم است؟مگر پایان نامه دکتر مصدق سکولار نبود؟ خوب شاه هم می گفت ما هر کاری کردیم به خاطر امت اسلام بوده

  3. Avatar

    به نظر من مصدق یک امت‌گرا بود و بحث ملی‌گرایی او صرفا یک حربه برای وحدت جهت مبارزه علیه استعمار بود. امت گرا بودن مصدق را در گفتار او به روشنی میتوان دید و شنید: «من معتقد به اسلام و حقانیت دین و سیاست حضرت محمد هستم. بر این باورم که اسلام برتر از “همه چیز” است و هیچ چیزی برتر از اسلام نیست». (مجلس شورای ملی، دوره ۶، جلسه ۷)

    • اشکان دهقان

      البته بایسته است که سند دقیق‌تری ذکر کنید. سندی مکتوب یا شنیداری که بتوانیم مراجعه کنیم و جملات را دقیق بررسی کنیم. استنادی که شما کردید فقط اشاره به یک جلسه است و چنین استنادهایی در نوشتارهای دانشورانه جایی ندارد.

      جدا از این اگر صرفا با این جمله نتیجه گرفتید پس ممکن است کس دیگری بیاید و با توجه به جمله دیگر دکتر مصدق یعنی «نجات وطن بزرگ ترین قانون است» (او هم می تواند بدون منبع ذکر کند) نتیجه بگیرد که احترام مصدق به اسلام صرفا یک حربه برای وحدت ملی جهت مبارزه علیه استعمار بود.

      اگر کسی به باورهای دینی احترام بگذارد آن هم در شرایطی که اکثریت جامعه، باورهای اسلامی دارند دلیلی ندارد که امت گرا باشد. کما اینکه محمدرضا شاه پهلوی خود را مذهبی می دانست و مدام این موضوع را تکرار می کرد. ارادت ویژه‌ای به امام رضا داشت و نام‌های پسرانش را هم اسلامی و شیعی انتخاب می‌کرد. اساسا محمدرضا شاه پهلوی رابطه خوبی با روحانیت داشت.

      استدلال شما مانند آن است که اگر در اروپا به کتاب مقدس سوگند می‌خورند و بسیاری به حقانیت دین مسیحی اعتقاد دارند، پس به دنبال امت واحده مسیحی هستند و می‌خواهند قرون وسطی را تحدید کنند!!!

      متاسفانه امروز در جامعه ما دو قطبی شدیدی در حال شکل گیری است. عده‌ای به صورت کامل خود را اسلامی میدانند و فقط به امت اسلامی باور دارند؛ آنها میهن پرستی و ملی گرایی را طاغوت می‌دانند. از سوی دیگر عده‌ای باور دارند هر کس میهن‌پرست است باید به ادیان توهین کند!! و اگر به ادیان توهین نکند پس میهن پرست نیست!!! در صورتی که از دوران باستان و از زمان کوروش بزرگ، فرمانروایان خردمند به ادیان احترام می‌گذاشتند.

      این دو قطبی در تحلیل های تاریخی هم تاثیر گذاشته است. در صورتی که چنین جامعه دو قطبی در آن دوران به این شکل وجود نداشت. بودند اشخاص بزرگی مانند دکتر مصدق که میهن پرست بودند و به ادیان به ویژه دین مبین اسلام که خود به آن باور داشت احترام می‌گذاشتند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
پست قبلی
پست بعدی
رفتن به بالا