پارسی گویی

پارسی گویی و پاسداشت زبان پارسی که امروزه هزاران هزار تن در جهان به آن سخن می‌گویند، اندیشه نوینی نیست و به سده‌های پیشتر باز می‌گردد. بهترین نمونه برای زدودن واژه‌های بیگانه از زبان پارسی شاهنامه فردوسی بزرگ است که شاید هم بزرگترین تلاش در این زمینه باشد.

زبان پارسی و پارسی‌گویی نه تنها درگیری با دیگر زیان‌های بومی تیره‌های ایران نیست و هرگز ارزش دیگر زیان‌های سرزمین ایران مانند کردی، لری، آذری و … را کاهش نمی‌دهد بلکه خوشبختانه زبان پارسی در جایگاه زبان میهنی ایرانیان آنچنان با دیگر زیان‌های کشورمان در هم آمیخته که یکی از انگیزه‌های دوستی و یگانگی مردمان ایران از تیره‌های گوناگون است.

شوربختانه در زبانی که امروز به کار می‌بریم، بسیاری از واژه‌ها بیگانه هستند و تلاشی از سوی سرپرستان فرهنگی بزرگترین کشور پارسی زبان برای بهبود و کمک به زبان پارسی به چشم نمی‌خورد. ما در پایگاه خردگان تلاش می‌کنیم کاربران گرامی را با واژه‌های بیگانه و برابر پارسی آنها آشنا نماییم به امید آنکه بتوانیم روزی پارسی سخن بگوییم و پارسی بنویسم.

نویسنده: پوریا پارسا


پارسی را پاس بداریم

واژه‌های پارسی و برابر بیگانه آنها

پارسی را پاس بداریم - خردگان - www.kheradgan.ir

( گزیده واژه‌ها ۱)

آخذ گیرنده

آخر پایان – انجام – پسین – واپسین – فرجام

آخرالامر سرانجام

آخرت رستاخیز – انجامش – آنجهان – پسین سرای – روز بازپسین

آذان گوش ها

آرشیو بایگانی

آزمایشات آزمایش ها

آس تکخال

آسانسور بالابر – آسان بر – آسان رو – بالارو

آسم تنگ دم – ربو

آل بویه خاندان بویه

آلت قتاله کشت افزار

آن را باطل کردم آن را تباه کردم

آن طور آن گونه آن سان

ائتلاف همایه هماوردی – یکی شدن

ابتدایی ترین ساده ترین – نخستین

ابتکار نوآوری – نوآوردگی – نویابی

ابن سینا پورسینا

اتحاد همبستگی – هماهنگی – یکپارچگی – یگانگی

اتفاق افتادن روی دادن – رخ دادن

پارسی گویی 2 - خردگان - www.kheradgan.ir

( گزیده واژه‌ها ۲)

به جای کاذب بگوییم دروغین

به جای شایان ذکر بگوییم گفتنی است

به جای یک وعده بگوییم شماری

به جای لغتنامه بگوییم واژه نامه

به جای مستحضر بگوییم آگاه

به جای تاحالا بگوییم تاکنون

به جای در رابطه با بگوییم درباره

به جای قابلیت بگوییم توانایی

به جای وضوح بگوییم روشنی

به جای قابل ذکر بگوییم گفتنی

به جای نظر به اینکه بگوییم از آنجا که

به جای محسوس بگوییم چشمگیر

به جای سخیف بگوییم سبک

به جای قضاییه بگوییم دادگستری

به جای مقننه بگوییم آیین گذاری

پارسی گویی، پارسی را پاس بداریم

( گزیده واژه‌ها ۳)

به جای امثال بگوییم همانند

به جای محبوب بگوییم دوست داشتنی

به جای ناشی می شود بگوییم بر می آید

به جای مورخ بگوییم گذشته نگار

به جای پاورقی بگوییم زیرنویس

به جای به مثابه بگوییم به مانند

به جای مستولی بگوییم چیره

به جای کماکان بگوییم همچنان

به جای مع هذا بگوییم با این همه

به جای عادت کردن بگوییم خوگرفتن

به جای اصولی بگوییم بنیادی – بنیادین

به جای دور باطل بگوییم دور تباه

به جای به زعم بگوییم به باور

به جای سایت اینترنتی بگوییم تارنما

به جای جلاد بگوییم دژخیم

پارسی گویی 2 - خردگان - www.kheradgan.ir

(گزیده واژگان ۴)

صفویه: صفویان

قاجاریه: قاجاریان – قاجار

آل بویه: خاندان بویه

ارامنه: ارمنیان

اصفهان: اسپهان – اسپاهان

زنجان: زنگان

سیرجان: سیرگان

دستجرد: دستگرد

مقارن: همزمان – هم هنگام

عقب نشینی: واپس نشینی

تفنگچی: تفنگدار

پستچی: نامه رسان

محذوریت: تنگنا

در محذور: در تنگنا

قلاع: دژها

ایرانیت: ایرانی گری

باعث عبرت دیگران: مایه پند دیگران

اساسنامه: بنیاد نامه

ارکان: پایه ها

دستور جلسه: دستور نشست

این نوشتار پس از گردهمایی چند نوشتار با سرنویس «پارسی گویی» آماده شده است (گردهمایی در ۲۳ فروردین ۱۳۹۸ انجام شد)

بن‌مایه‌ها:
– تارنمای ایرانیان شهروند بلژیک (www.iranian.be)
– تارنمای پارسی گویی (www.beparsi.com)


یک خواهش دوستانه

خواهشمند است اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه ( www.kheradgan.ir ) و نویسنده آن را یاد کنید

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK



برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام armtin136
خردگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال «ایران در قفقاز و آسیای مرکزی و آناتولی» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

2 دیدگاه

  1. Avatar

    بجای “عدم +… ” میتوان گفت ” نبود + …”
    سوال =پرسش
    جواب =پاسخ
    اشاره کرد = یاد آور شد
    ایجاد کرد =پدید آورد
    حفاظت =نگهداری
    حمایت=پشتیبانی
    مثلِ = همچون
    مثلا = برای نمونه

  2. Avatar

    درود.
    استاد کزازی، همه‌ی سال‌های زندگیش را در این زمینه گذراند و کوشش‌های بسیاری کرد.
    برگردان های ایشان از اُدیسه، ایلیاد، سه داستان، انه اید، تلماک و … را دنبال کنید.
    خدانگهدار.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
پست قبلی
پست بعدی
رفتن به بالا