آشنایی با پاسارگاد پایتخت کوروش بزرگ

آشنایی با پاسارگاد | نویسنده: کوروش شهرکی | واپسین به روزرسانی: ۱۷ شهریور ۱۳۹۸ |


آشنایی با پاسارگاد نخستین پایتخت هخامنشیان

آشنایی با پاسارگاد | نقاشی آرامگاه کوروش

نقاشی آرامگاه کوروش در حدود سال 1840 توسط فلاندن و کُست کشیده شده

مجموعه تاریخی پاسارگاد در ۱۳۰کیلومتری شهر شیراز و با فاصله ۸۲ کیلومتری از تخت جمشید از جمله یادگار های نخستین پادشاه هخامنشی است.

دو کاخ ستون دار «بارعام» و «کاخ اختصاصی» بار­گاه پادشاهان هخامنشی بوده است، این کاخ ها با فاصله از یک دیگر و در مجاورت باغ های سلطنتی قرار داشته است ، بر خلاف تصور عمومی در مورد کاخ های پاسارگاد و تخت جمشید باید گفت معماری غالب این بنا ها سنگی نبوده است بلکه بخش هایی از آن ها مانند درگاه ها و ستون ها و پی را که نیاز به استحکام بالا داشته است را از سنگ میساخته اند و مابقی ساختمان از جمله دیوار ها از خشت و آجر و سقف نیز از پوشش چوبی تشکیل می­شده است. (هرتسفلد.1381:ص227)

آشنایی با پاسارگاد | برج سنگی پاسارگاد

برج سنگی پاسارگاد ، مردم محلی در دوران اسلامی و پیش از کاوش های باستان شناسی به آن «زندان سلیمان» میگفتند ، نمونه مشابه و سالم این ساختمان در نقش رستم به کعبه زرتشت معروف است

به همراه این کاخ های سلطنتی «برج سنگی پاسارگاد» که امروزه نام زندان سلیمان را به خود گرفته است از جمله جالب توجه ترین سازه های ساخته شده در دشت مرغاب است که توجه باستان شناسان را به خود جلب نموده ، به گونه ای که تشابه شگفت این سازه نیمه ویران با برجی سالم در نقش رستم که به نام «کعبه زرتشت» آن را می­شناسیم، باستان شناسان را به یافتن کاربرد این دو سازه تشویق کرده است.

آشنایی با پاسارگاد | بازسازی بنای تخت سلیمان

بازسازی بنای تخت سلیمان ، کوروش در زمان خود در تلاش بود تا مجموعه ای از کاخ ها را بر روی صُفه سنگی بنا کند اما با مرگش کار ساختمان سازی نیمه کاره ماند.

بنایی به نام «تل تخت» با شالوده ای سنگی بر فراز تپه ای مشرف بر تمامی کاخ ها و دشت نیز در حال ساخت بوده است، هدف کوروش از ساخت این صُفه سنگی ساخت کاخ های تشریفاتی با مقیاس یک دوازدهم کاخ های تخت جمشید بوده است ، مرگ کوروش باعث توقف تکمیل این بنا شد. بعد ها داریوش بزرگ ساخت این سازه را ادامه داد و با تغییر کاربری، آن را به دژی مستحکم با دیوار های خشتی بر فراز شالوده سنگی تبدیل کرد. ( نجف زاده اتابکی،1392:صص 153-166)

آشنایی با پاسارگاد نقاشی آرامگاه کوروش

نقاشی رابرت کر پورتر از مقبره کوروش بزرگ

شاید مهم ترین قسمت مجموعه جهانی پاسارگاد آرامگاه کوروش باشد، آرامگاهی که در دوران هخامنشی مورد توجه دیگر پادشاهان این سلسله قرار داشته و مراسم تاج گذاری شاهان هخامنشی در پاسارگاد انجام می­شده است (شهبازی، 1379:ص31)، اسکندر نیز پس از غلبه بر پارس ها هنگامی که از سفر جنگی هند باز می­گشت به دیدار آرامگاه کوروش رفته و آنگونه که پلوتارک مینویسد از جمله پند آموز کوروش که بر کتیبه ای قرار داشته متاثر میشود (پلوتارک، 1346:ص425)

پس از اسلام آرامگاه کوروش تغییر نام داده میشود تا جایی که مسلمانان آن را متعلق به «مادر حضرت سلیمان (ع)» میدانستند و آنگونه که ابن بلخی مینویسد مردم می­پنداشتند نگریستن به درون آرامگاه باعث کور شدن فرد میشود! (ابن بلخی، 1385: صص154-155) تصورات اینچنینی در دوران اسلامی پیرامون آرامگاه بسیار بوده تا جایی که مردم با دخیل بستن و نذری دادن خواهان دریافت حاجاتشان از مادر سلیمان پیامبر بودند (صداقت کیش،آذر و دی 1380: ص95).

این روند ادامه داشت تا تحقیقات باستان شناسی باعث فاش شدن دوباره حقیقت آرامگاه کوروش می­شود ، دانشمند آلمانی گروتفند (Grotefend) اولین کسی بود که این مکان را قاطعانه مربوط به کوروش دانست. (آستروناخ، 1379: ص 18)

آشنایی با پاسارگاد | بازسازی آبراهه های سنگی پاسارگاد و پردیس های شاهی

بازسازی آبراهه های سنگی پاسارگاد و پردیس های شاهی

بر خلاف امروزه که تغییرات جغرافیایی باعث خشک شدن و خالی شدن دشت پاسارگاد از پوشش گیاهی شده است در دوران هخامنشی منطقه ای سر سبز بوده است، هخامنشیان باغ هایی را به وسیله کانال های آب آبیاری میکرده اند ، که حدود ۱۱۰۰ متر از این کانال های سنگی را امروزه از زیر خاک بیرون آورده اند. (شهبازی، ۱۳۷۹: ص۶۹و۷۳)

پاسارگاد فقط مشتمل بر کاخ های شاهی نیست بلکه در زمان اوج خود یک شهر بزرگ بوده است که متاسفانه به علت خشتی بودن اکثر ساختمان های مردم آن دوران دیگر نشانی از آن ها باقی نمانده است. خوشبختانه امروزه با روش های جدید از جمله روش مغناطیس‌سنجی توانسته اند با اسکن کردن لایه های زمین اثراتی از سازه های اطراف کاخ ها را پیدا کنند. (ایسنا، 4 آذر 1396)

بی شک این مجموعه میراثی است ماندگار و الهام بخش از بنیان گذار سلسله هخامنشیان به شمار می­رود، سازمان یونسکو در سال 1383 این مجموعه را به عنوان میراث جهانی به ثبت رساند.

پاسخ به تحریف های ایران ستیزانه:

آیا پاسارگاد جعلی است؟

آیا آرامگاه کوروش از آن مادر سلیمان است؟

کتاب نامه:

شهرکی،کوروش (17 شهریور 1398) «آشنایی با پاسارگاد میراث ماندگار کوروش بزرگ» ،پایگاه خردگان

نشانی رایاتاری: https://kheradgan.ir/?p=20439

– ایسنا (4 آذر 1396)، «کشف ساختارهای جدید در پاسارگاد /بررسی‌ حدود پاسارگاد در دوره هخامنشیان»، کد خبر: 96090401867

– شهبازی، علیرضا شاپور (1379). راهنمای جامع پاسارگاد. انتشارات بنیاد فارس شناسی.

– آستروناخ، دیوید (1379). پاسارگاد: گزارشی از کار های انجام شده توسط موسسه مطالعات ایرانی بریتانی. ترجمه حمید خطیب شهیدی. سازمان میراث فرهنگی کشور.

– ابن بلخی (1385)، فارسنامه، تصحیح گای لیترانج، انتشارات اساطیر ، چاپ اول

– صداقت کیش، جمشید (1380). آرامگاه کوروش و باور های مردم فارس. انتشارات خجسته.

– پلوتارک (1346). حیات مردان نامی. ترجمه مهندس رضا مشایخی. جلد سوم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

– نجف زاده اتابکی، ابوالحسن (1392)، پاسارگاد شهر کوروش، انتشارات پازینه.

– هرتسفلد،ارنست (1381)،ایران در شرق باستان،ترجمه همایون صنعتی زاده،نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دانشگاه شهید باهنر کرمان،تهران

شرایط استفاده از نوشتار:

از آنجایی که هرگونه استفاده يا رونوشت از نوشتارها بر اساس پيمان نامه کاربري امکان پذير است، اگر قصد رونوشت از اين نوشتار را داريد، بن‌مايه آن را ياد کنيد. طبیعی است که ذکر مواردی مانند نام پدیدآور (نویسنده، گردآورنده و…)، تاریخ واپسین به روز رسانی، عنوان کامل نوشته به همراه پیوند (لینک) و همچنین ذکر تارنمای خردگان (www.kheradgan.ir) ضروری است.

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK



برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام armtin136
خردگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال «ایران در قفقاز و آسیای مرکزی و آناتولی» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال خردگان در تلگرام

نوشتارهای پیشنهادی

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

برچسب ها:
پست قبلی
پست بعدی
رفتن به بالا