آریاییان از شناسه های زبانی و جغرافیایی تا ابزار های سیاسی

| نویسنده: ایمان کیارسی | واپسین به روزرسانی: ۷ اسفند ۱۳۹۶ |


آریاییان

از شناسه های زبانی و جغرافیایی  تا  ابزار های سیاسی

بخش نخست: نژاد و ملیت

 

من به راه خود ندیدم چاه را        تو بدیدی کج نکردی راه را

میزدی خود پشت پا بر راستی        راستی از دیگران می خواستی

     در دل ما حرص آلایش فزود          نیت پاکان چرا آلوده بود 

پروین اعتصامی

سخن آغازین

این نوشتار که در آن تلاش شده است یک شناخت ابتدایی در خصوص آریاییان را به خواننده منتقل کند، دارای شش بخش مجزا می باشد و از خوانندگان بزرگوار خواهشمند هستم که در قبال انتشار یافتن هر شش بخش این نوشتار ، مقداری صبوری به خرج داده و هر شش بخش این نوشتار را مورد بررسی قرار بدهند تا به نتیجه ای منظم و مفید برسند.قصد از نوشتن این مقاله شناخت اقوام آریایی است و دوری جستن از تفکرات برتری های نژادی؛ و علمی و خِرَدمندانه برخورد کردن با این نوع مقوله ها می باشد.امید دارم که از این نوشتار پندی حاصل آید!

.

نژاد و ملیت

اگر بخواهیم به درستی ملیت را توصیف کنیم، می بایست نخست تمامی شناسه های مردمیِ یک سرزمین مشخص، که قرار است به آنان واژه ملت اتخاذ گردد را، مورد بررسی دقیق و عادلانه قرار بدهیم تا به یک مفهوم صحیح و روشن دست پیدا کنیم.

تا آنجا که بنده می دانم، پدیدۀ ملت زاییده شده از تاریخ و فرهنگ و سنت های مردم یک منطقه می باشد و در حقیقت این مردمان هستند که ملیت ها را بنا می سازند نه آنکه ملیت ساختار فرهنگیِ مشخصی را به مردم عرضه بدارد، و هنگامی که سخن از مردم به میان می آید، تاریخ و فرهنگ آن مردمان نیز خواسته یا ناخواسته می بایست مورد بررسی قرار بگیرد (هر چند که واژۀ ملت واژه ای، چندان قدمت دار نیست).

با این تفاسیر، مردمان هستند که ملت ها را پدید می آورند و ملت ها نیز تبدیل به شناسه های جغرافیایی آن مردمان می شوند. اگر بخواهیم مثالی در این باب بیاوریم، باید بگوییم، چیزی که پدید آورندۀ یک کتاب است، چیدمان بی شماری از کلمات هستند که در یک مسیر مشخص برای القای مفهومی قابل درک، کنار یک دیگر قرار گرفته اند! حال آنکه  هر یک از آن کلمات مفاهیمی مختص به خود را دارند که در نهایت همۀ آن مفاهیم، یک مفهوم یگانه را پدید می آورند که به نوعی مفهوم کلی آن کتاب نیز محسوب می شود. نکته ای دیگر آنکه، کتاب زاییده تفکرات شخص است و ملت به وجود آمده از فرهنگ و سنت مرمانی مشخص است.

پس با این وجود می توان دریافت که، مردمانی توانایی به وجود آوردن ملتی را دارند که معنای حقیقی  احترام، معرفت و عدالت را درک کرده، و آن مقوله ها را نسبت به هم کیشان خود روا دارند تا به یک شرافت واحد که هم زیستی مسالمت آمیز است برسند.

در این میان اگر کسی گمان می کند که در هر کجای گیتی عده ای به گرد خویش جمع بشوند، آن اجتماع را می توان ملت نامید، سخت در اشتباه است. چرا که ممکن است تجمعات انسانی جوامع را پدید بیاورند اما هر جامعه ای توانایی و فرهنگ لازم برای تشکیل یک ملت را دارا نمی باشند. به این سبب که نخست، جامعه میبایست در چهارچوب احترام ، معرفت و عدالت به یگانگی برسد تا بتواند ملتی یگانه از نظر شرافت هم زیستی را، پدید بیاورد.در اینجا منظور از یگانگی آن نیست که همه همانند یکدیگر بشوند و خصوصیات قومی و مذهبی مختص به خود را کنار بگذارند ، بلکه منظور آن است که رویۀ عدالت و برابری و هم زیستی و احترام، یگانگی ای را موجب بشود که افراد بتوانند زیر چتر آن به زندگانی خویش بپردازند.

در اصل یگانگی همان تعهد افراد یک جامعه است نسبت به یکدیگر، تا فارغ از تفاوت ها،  آسایش و امنیت را برای یکدیگر پدید بیاورند!

افلاطون در دفتر پنجم  کتاب جمهوری خود می نویسد: «بهترینِ جامعه ها، جامعه ای است که از هر حیث یگانه باشد».

بنده خرسند از آنم که مردمان سرزمین ایران، سال ها است که لیاقت آن را داشته اند که به عنوان یک ملت یگانه شناخته شوند، به گونه ای که هگل در کتاب عقل در تاریخ خود در باب ایرانیان چنین می نویسد:

… امپراتوری ایران روزگاری دراز و درخشان را پشت سر گذرانده است و شیوه پیوستگی بخش های آن چنان است که با مفهوم راستین کشور یا دولت ، بیشتر از امپراتوری های دیگر مطابقت دارد … (هگل، ۱۳۷۹: صص ۳۰۳-۳۰۴).

نژاد

در کتاب های قدیمی و در زمانی که به دنبال یافتن تعریفی برای نژاد بودند تلاش هایی برای تعریف نژاد شده است. سلطان یدالله همایون فر در کتاب نژاد بشر که به گفته خود ایشان، اقتباسی از کتب خارجه، خصوصا کتاب نژاد و ملل دنیا نوشته دنیکر است، در باب نژاد چنین می نویسد:

از روی خواص ظاهری یا مطالعۀ صور خارجی که عبارت اند از رنگ پوست، چشم، مو، شکل جمجمه، فکین، قد و … و یک جمعیتی که اصولا تمام این خصایص را دارا باشند، تشکیل یک نژاد را می دهند (همایون فر، ۱۳۱۴: ص ۱۷).

تعریفی که از نژاد شد، ممکن است تا مقداری صحیح باشد اما چون نیک به موضوع بنگریم، در خواهیم یافت که در هیچ یک از جوامع بشر، مردمانی را نخواهیم یافت که کاملا یک دست و یک رنگ از لحاظ شناسه های ظاهری باشند حتی در یک خانواده که تمامی فرزندان آن از یک پدر و مادر هستند!

شاید در جوامعی همه سیاه پوست باشند اما خصوصیات ظاهری آنها (منظور چهره و اندازه اندام آنان است) به هیچ وجه همانند یکدیگر نیستند و این موضوع کاملا مشهود و قابل لمس است! در کتاب نژاد بشرِ همایون فر نیز، به این مسئله اشاراتی شده است.

پس با این وجود، نمی توان نژاد را شناسه ای دانست که در خون روان است و بدان وسیله تمامی ظاهر افراد یک جامعه را تحت تاثیر خود قرار می دهد، تا همگی از یک فرم ظاهری بهره مند شوند. اما اگر مسائل فرهنگی و زبانی را نیز به مقوله نژاد بیافزایم، می توانیم به شباهت های وسیع تری برسیم که میان اجتماعات مردم، خود را همگون تر نمایان می سازد.

اینکه بسیاری از مردم گمان می کنند که نژاد های بشری، انسان ها را در قفسه های متعدد قرار می دهد تا همگان را از یکدیگر متمایز بنماید، تصوری نادرست است. چرا که شاید انسان ها از لحاظ ظاهری با یکدیگر متمایز باشند اما در مباحث ژنتیکی و ساختار درونی بدن، منشأ یگانه ای دارند.

میخائیل نستورخ پژوهشگر روسی در کتاب مبدا نژادهای انسان، معتقد است که یک ملت ممکن است متشکل از چندین نژاد باشد و یک نژاد نیز می تواند چندین ملت را تشکیل دهد!.همچنین وی با چشم پوشی بر تمامی شناسه های فرهنگی و زبانی، تنها نژاد بشر را در سه گروه عظیم تفکیک می کند و آن نیز (گروه بزرگ سیاه [سیاه پوستان] – گروه بزرگ اروپاییان [سفید پوستان] – گروه بزرگ مغولی یا زرد پوستان) (نستورخ، ۱۳۵۸: فهرست بندی صفحه دوم).

البته این ادعای «تفکیک نژادی بشر از روی رنگ پوست» بعدها توسط «کُنراد فیلیپ کُتاک» انسان شناس برجسته امریکایی؛ «من درآوردی» خوانده شد!

امروز مفهوم نژاد، آن چنان که گذشتگان ما می اندیشیدند، خود را نمایان نمی سازد و به حاشیه رانده شده است، به گونه ای که در مباحث علمی نوین که در باب مسائل ارثی و خونی است، واژه نژاد بکلی منسوخ شده است، و کلید واژه هایی همچون «ژنتیک» و «دی. ان. ای» جایگزین کلید واژۀ نژاد شده اند. با این حساب نقش جغرافیا را نیز نباید در بروز برخی از تغییرات ظاهری و فرهنگی، نادیده بگیرم. با این حساب هنگامی که جغرافیا نقش مهمی در ایجاد تفاوت ها میان اجتماع بشر را دارد، پس مقولۀ نژادی امری تغییرپذیر خواهد بود. پس نمی بایست ما نژاد را امری خشک و غیر انعطاف پذیر تصور کنیم.

در همان بررسی های قدیمی هم چنین دیدگاهی مشاهده می شد به طوری که میخائیل نستورخ در کتاب خود، مبدأ نژادهای انسان می نویسد:

واکنش های متابولیک در اشخاصی که در شرایط متفاوت زندگی می کنند ، یکسان نیستند.هنگامی که چندین نسل در شرایط طبیعی و اجتماعی یکسان زندگی کردند و دارای رژیم غذایی خاصی شدند، به ناچار خصوصیات نژادی جدیدی ظاهر گشته و خصوصیات قدیمی تر سست شده و تضعیف می گردند… مرزهای نژادی به آسانی قابل عبور است و بهمین دلیل نتیجه می گیریم که تشخیص نژاد یک شخص همیشه نمی تواند بطور کامل صورت گیرد و بعضی اوقات این تشخیص امکان پذیر نیست (نستورخ، ۱۳۵۸: صص ۱۰۶-۱۰۷).

همان گونه که به آن اشاره شد نستورخ تنها و تنها نمونه های ظاهری افراد را در نظر دارد و زیاد به مسائل زبانی و فرهنگی نمی پردازد (هر چند که شناسه های زبانی را بی تاثیر نمی داند). اما اگر بخواهیم نیک بنگریم، اینگونه تفاسیر معقول تر خواهند بود اما کامل ترین نیستند، بدان معنا که تنها شناسه های ظاهری و جغرافیایی، نمی تواند معرف کامل و جامعی برای یک ملت و اقوام مختلف آن باشد.

تعریف کلی نستروخ از نژاد و نژاد شناسی انسان چنین است:

مردم کشورهای مختلف جهان از لحاظ رنگ پوست مو و چشم، شکل پلکها، ل>تعگر "gدق" reocید، تارمونه های ظاهری افراد را در نظر دار؆ه 1sاصی کها در نظر ify;">مسان چنین sت "ازد (هظر مد شدهین sت "ازد (هظر Dد 1 ""Sنیمی""Sاسfندان قدری افراد را در نظر دار؆ه 1sاصی کها در نظر ify;">مسان چنین sت "ازد (هظر مد شدهین sت "ازد (هظر Dد 1 ""Sنیمی""Sاسfندان ق صوصا sدا/span>.

fاز apایی، نمی ت خادfارم )" /> "Sاسfندان rدfارم )" fاز apایی، نمی ت خادfارو ""S ه1justify;">yc
yc
مسان چنی8 بهt9(ی خاصی ش49(ی )_ر مشخص برا2۬9:.( p-۱۰۷)اهند بود امظرشدy;"اش_وصا sدa2D%if1 ال ، تا ا"fm روزگاری دی""Sاسfندان ق صوصا 8شتt9( نمی توا49( ن)_وله ها را وا49( برای یکهlockای خادfارو ""S ه1justlockای ها را وا49( برای یکهlockایی""Sاسfی د و نژاد شیockاسامی د و نژادز یک پدر و مادر هستند!

<ایی، نمی ت3ه گونه ای ک,o" / نsای ک,o" "Se> <ل در ت صوصا 8vریفی بر3;"شد3ه 1sاصی کها در نششد3م که,وا شیoا وا49( !

شظ رن"ازد f نژv خود ایش7tهظر مد یند justify;">مردش مسئt> ""Sنیم۱ مر1sر ify;">fون'<ایی، صپی"*به7tسان چنش3oSاcید، تق" reocید، نg3ا وا49( برای یڧرمود justیندت "ازد (هظockاساور

fو0> <", در زمانی کند!

<ای ک"S باشنt ""S ه1justا شr کشنt ، ص> f%d8%a8%d8%a7%d رt oc ""S ه1just ونه ایfjust؅9%87-%d9%87شناخته ش;"ط,.می تهین sت rدfارم )" ط,.م خار,dgel "Se> <ل در ت صوصا 8vریفی بر3;"شد3ه 1sntsByTagNaخا'head' )[ lن rByTagNaخا" ن؆یockا d tl ما نژاد{رم )" ط,ت pی برای تعت{ر7t ط,ت pی برای تعت{ر7t ط,ت pی برای تعت{ررم )tریفی برsA 3o ت{یلفنگ از sت rدt صوصا saظا'head' )[ lن x"S باشنt saظا'head' )[ lن x"Dsت = a ریa8%d8%a7%d ,ت pما نژاد{رpاور r p7rc7t اد{Dpا7t r pو ""S ه1justify;">yc
<ل ction( w, d ) { 'use stricap <ای ک"S با d ) ead' )e stricap <ای ک"S باندت "ازد (هظockاساور رَm روزڨه ی مردند اد{Dpا{یلویرتر ،یرا49( rدٷ نو فرهنگی و"S بان: just می اس' )[ 0اروه بزرخویش جمع ب؇ بزر!

yc
رای یڢ: justi3"fm ها ر؇ بزر!

ه ش٧stم، یره شسد،مل کر d8%a7%d حال آن چنین اه افراد tify; jusه نژادها ره ای د ۱۳۵ بانین ن. ظرگایین] – اف صوصبدأ نژادtiمات م د3ه 1sn ک"S بر متمایز بocی[سیاه پوسلط,.ها را واد ڧیr"S بان: ه آن ا8vریف؟ غرافیایی

شاید دیکهlockن است به حساب نهو؅وضو!

.

و بر3; ظاٰنیدf؇ ی م ص> ظش ن چنیصوصیا ""Sنیمی"7t 0n>.ونی؈"text-aligودtify;">ه 3; ظاٰن ص> ان ببت به صوصا!

<دع ب بaligوشته وجاو یدخle="،ات که یک ملت 3o,dgep> <دنلی نسترل نرا که شاید انسان ها از ل آن چنین ا؅ ک"S ب به آسext-align: justخش دو آسرو ""S ڧیrشتار ، ٪{ۘادهای انسان، معتقد اسوسی ify همه ت که یک ملخصوصیازگاریت متشبه خ

<ارایازد (هظ r p1j 7ext-align: ju ک وج پ٨اtfy;">بود اه ت متش>ه ها رj 7ext-align: justدر نشخl بر3;"ش ن از یهر کجای Dpای؈"text-aligودtify;">ه٧ندیکهت مرٲوصا 8v stylem>نژا7tهظر ٧یی""Sاسfmر d8%a7%d ملت و اقوز یک نمی ا در" در ب؇میةکل پـ نژااازد (و0>۱خ، ۮ r ا saظا' دو، ۱۳یم ٨ود ا7tهظرخش 1 r ر4 "شد3ه 1snنی تهین م>yc "_وتواi3"fm ها ر؇ بزر!.gnل ها ت به ملت و به آسانی قابلو ""S آن7ماۈهظ، پـ نیګظ ا اغول، در با،1justا شr کlor: #fffffندیشت.نسبت می با به آسرو ""S آنۧنی تٱkز شتار ، ٪{۪، در با،1justا ه بت می باlor: #fffffر آن بظ، tyle="tعت یگاازگاریت ٴکیل دهد!.همچنین وی با چګ؈صیات خاه مد ju,ت okا j0> tدر ه ش;"؆دا ، مد ju,د3ه 1snردلیل نت ص> ، با،سد:i> tدر ه ی آید، خصٹ/خویدر کتازگا شد، ممغرافیایی ملتیۈٮی ایا ومی ک <ی در یک خاند، می باا دکته ای دd8%a7%d ادهای st م jus ماۈهظاgn: j0lem>نژات ۨ ها به آسرtyle="text-align: justک فرم ظاهری بهره مند شونg3ا وا49( برین ا7t ) نوش کجاگایی
e="font-siا نیز تبgn: justومی۪، 1 gn ش;"با،1justا شrرشده ا و"S با«ژنتی ازدا49( برست کات ک>بود اه ن است و ا؅ه1juدندروین نیست کات، هوملت ین وجتیڈتٴ،س؄ ی7t ط, نتیجهلت ۲ لحاظ ، در t ط, نتیة وجود ؆ویسی و"S باا ؄رم ""S .سان چنین است:< فرهَس"S ب ب کتشr کفرن، مع، دی"ویtهظر د. ایکهlockایان ؓ اف در،گر و"S بخاصی ی جدیو ا؅ه1juاید، تب39ckا ود امندی1 stylem>نژا7tهظر ٶmر d8%aتیج٧فت ؄ت و به آسرو ""S آنیم ٨ود ا د ا شبا،1justا شrکام باصی ڪۅ>

( )" /> "Sاود ا»تدایی در خصوص آریای۱ا2۬::د، hگ saظاار,dgel مباحث ژنتست oگیروصا 8گر نژاست ون استoگیروصا ده ا ت1justا ٧ی قدیlوuن ب3ه ب ؆ویس در یک خانی تهین را در قفه1justifم»1justify;">yc

justا ـ ن:ad' )[ وش که از ره ش0ff;">( )" /> "Sn style="colo رockایوصا 8v stylee>

yc و دارای رژیم غذایی خاصی شدندا sدا/span>.<ار,dgel م کخصوصیدa2D%if1 صوصا ملت در ن، نمی تندا سخت ا متشخصوصیاسیر ر حا; ظد، به گوه افراد ttext-align:، ح' )[ وش کشنtح' /p> <د؇ وجود0>)[ وش که یک ملتین ا7ارګ؈ص؈ در زمانی اینهم لحاد ی "text-aliر زمانی م7م؆ژاد یاو(هظ ای قدیمی و ش ر ه یه ا با کند شماه اo رص ی من ب3ه یک ملخصوصیازڱ7ارext-aد، آن چنا ظی""Sادررڅی کنند خواشاید ةخصوصی ب؆ ک مفا8ی 0لhخصیله o بشرِ ه بخواها"fuote> .اروهنار ؆ کل ون است پد.

مل امrong>یه و' )[ lمی ک469اااد ttext-وجهددج م باjustify;ن م>yc "_و، یی س کته ا مسائل زبانی و فرهنگsت "ازد fy;yc اسه های زبانی را بی تاثیر نمی دانز لچنین میایی  ان ٨( بtهظر انند یکد؆ین دیدگاهیی درز استهادأ مات ه، منسوخ یلفنگرپذ از sت rg چناظ ا < justورما و نژاد شیoc ، ٪{ۘادهای اۈهظاgش7ت ۨ ها به آسرو ""S آنظی 0n>.p style="text-align: justifر d8%a7%d ٲین کمیشه ن٘ادیشم، ٨,.و ۸ر<ار,dgel می شود. نکته ا7%d  لت ۲n>.<ار,dgن ٨( گذر/p> <ۈٮیd8%a7%d لت ی٧ۈٲ ن، نمیکام بک ملتار,dgel م مورد ب گیٶa7%d در وا49( بpلdgel مfy;"یel مباحث یش جمع ب؇رزه 7rc,رخویر خوا غیر ان ۮخ یلfy;">دری ڪۅ>

آلوده بودن آل/tyle="text-align: center;">g 300w, https://kheradgan.ir/?p=hera5">https://kheradgan.ir/?p=hera5db%8c%d8%a7%g>آل/tyle="text-align: center;">آل/tyle="text-align: center;">و وا"ار پده.c%d8%a7%g>آل/tyle="text-align: center;">آل/tyle="text-align: center;">

از روی خ(ی را ). 8230; و یکحث just ,dgepوقاایکهlock اص.69وا"ابnt-siا

<8.pnent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 107/092018/02vatarikh.wp-c ntent=ینl ج,ر ify;tyر وار هد <8.pnent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 108/05/historypersia1.wp-c ntentarmtin136"hre <8.pnehttps:margin-right:auto; margin-left:autoc ent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 108/05/018/02/ar-instagram.wp-c ntentینle="textyر وار هد <8.pnehttps:margin-right:auto; margin-left:autoc ent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 108/03/Dosuyecaspian.wp-c ntentد ووهم وا"یلفerale="colo4ads/2ددرknht="469اصمee> د یتلد <8.pnehttps:margin-right:auto; margin-left:autoc ent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 105/06/dsf.wp-c ntentد ووهم؈ ""S ‌D می یکووه د۰۳> د یتلد <8.pnehttps:margin-right:auto; margin-left:autoc ent/uploads/2018/02/ariya-poster-1024x744.png 107/05/018/02/ar.wp-c ntentد وونینle="textyر لد <ن>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84%db%8c-%d8%a8%d9%87-%d8%af%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%81%d8%b1%db%8c%d8%af%d9%88%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%d8%b7%d9%88%d8%b1%d9%87/"ردن ڪۄng> و؆ کظ ""S یو(د، ت٘ادیها ق‌D می وا"دن%8c%liدli data-position="1" data-poidn"in-17717" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%a2%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%88-%d8%ac%d8%ba%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c%d8%a7%db%8c%db%8c/"aر شش بخش8.png" alt="" width="645" height="469" srcset="https://د jjuir/wp-con idth="64ads/2018/ (ا اغصیام )ن%8c%liدli data-position="2" data-poidn"in-1306" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%85%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b3-%d9%88-%d9%85%d8%b1%d8%a7%da%a9%d8%b2-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b3-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85/"tهظسس؇ا"_v(fy;">مسان وا"د. اۅکن ، ن%8c%liدli data-position="3" data-poidn"in-18375" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%aa%d8%b5%d9%88%db%8c%d8%a8-%d8%a7%d8%b5%d9%88%d9%84-%d9%85%d8%aa%d9%85%d9%85-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d9%88-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%aa%d8%b4%d8%b1%db%8c/"aign: ومی نظ ازرزگذ؈نانیفی برحp>ad'ت پ ظص /> e=tکد )[ن%8c%liدli data-position="4" data-poidn"in-13885" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%be%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%85-%d8%a7%d8%b5%d9%84%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%db%8c%d8%b2%d8%af%d9%87%d9%85-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d9%86%d9%85/"st;,;">میo رads/ ""st {ر7t s.wp-con iاز‌ود ن%8c%liدli data-position="5" data-poidn"in-1890" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%a2%d8%b0%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%af-%d9%85%d9%87%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%be%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86/"a(و0>پوخوا ؾنیسن%8c%liدli data-position="6" data-poidn"in-16306" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%87%da%af%d9%84-%d9%88-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%86/"هایه اا"دسن%8c%liدli data-position="7" data-poidn"in-12395" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%85%d9%86%d8%a7%d8%b3%d8%a8%d8%aa%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d9%88-%d8%ac%d8%b4%d9%86%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%af%db%8c-%d9%85%d8%a7%d9%87/" alt=" ج‌D م="469" ‌D می ون)[ن%8c%liدli data-position="8" data-poidn"in-19390" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%b4%d8%af%d9%86-%d8%b4%db%8c%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/" نیس؆>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8c-%d9%85%d8%b5%d8%b1-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b7-%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%88%d8%b4-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af/"a0>پheight="ص ین نم یک خا ح فین%8c%liدli data-position="10" data-poidn"in-19057" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d9%87%d8%ae%d8%a7%d9%85%d9%86%d8%b4%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d8%a7-%d8%b1%d9%87%d8%a7-%da%a9%d9%86%db%8c%d8%af%d8%8c-%d8%a7%d8%b4%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b1%d8%a7-%d8%a8%da%86%d8%b3/"a یکد. wp-c"اD ٮونداوجتیonidthز بocی دfااوجتیoڌش ocی!!!ن%8c%liدli data-position="11" data-poidn"in-15796" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d8%ae%d8%aa-%d8%ac%d9%85%d8%b4%db%8c%d8%af-%d8%ac%d8%b9%d9%84-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%ae-%d8%b5%d9%88%d8%b1%d8%aa-%da%af%d8%b1%d9%81%d8%aa%d9%87-%d8%a7%d8%b3/"aلت که بد شد.

>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%aa%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%ac%d9%85%d9%84%d8%a7%d8%aa-%da%a9%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b4-%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%da%af%d8%b2%d9%86%d9%81%d9%88%d9%86/"a ن میست ۮخی   ووه.wpه ؈نر%8c%liدli data-position="13" data-poidn"in-17821" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%b4%d8%a7%db%8c%d8%b9%d9%87-%d9%86%d9%81%d8%b1%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%b1%d8%af%d9%85-%d9%85%d8%a7%d8%b2%d9%86%d8%af%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%da%af%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%86/" فسه ٱا "" دی نیه یهdgنر ت یان شر%8c%liدli data-position="14" data-poidn"in-10392" data-post-typew,none" >>g 300w, https://kheradgan.ir/%d8%aa%d9%88-%d8%b1%d8%a7%d8%8c-%d8%a7%db%8c-%da%a9%d9%87%d9%86-%d8%a8%d9%88%d9%85-%d9%88-%d8%a8%d8%b1-%d8%af%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%85/"نی م مااادا 8v ونسبتد۰۳یازڱ؅ن%8c%liد/ulت pt;" pt;"> pt;"> > ن yle="text-aldisplay:none" /stron"updated">.ir/%d8%-fy;yc۷شv cl> ن