استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان (برگه 26)

آرشیو دسته بندی: ایران باستان اشتراک!


آیا آنچه در استوانه کوروش نوشته شده واقعیت داشته است؟

| نویسنده: مجید خالقیان* | واپسین به روزرسانی: ۷ اردیبهشت ۱۳۹۴ | آیا آنچه در استوانه کوروش نوشته شده واقعیت داشته است؟ اسناد شگفت انگیزی که محتوای استوانه کوروش را تأیید می‌کنند. با توجه به آنکه استوانه کوروش بزرگ از آثار شاهی و یادبودی می‌باشد که معمولا این گونه آثار توسط نهاد های قدرت نگارش می‌یافته‌اند،...
ادامه مطلب »

خاک سپاری کوروش به روایت فیثاغورث

فیثاغورث دانشمند، ریاضی دان و سیّاح یونانی در کتابی به نام «سیاحت نامه»، مطالبی در مورد خاک سپاری کوروش بزرگ نوشته است که در زمان پادشاهی داریوش بزرگ بوده است و خود فیثاغورث نیز شخصا در این خاک سپاری شرکت جسته است و اطلاعات بسیار مفیدی در مورد نحوۀ خاک سپاری، آیین مغان، جغرافیای تاریخی پاسارگاد و فرهنگ هخامنشیان به ما رسانده است. این گزارش فیثاغورث در فصل هفتم کتاب سیاحت نامه آمده است و دربارۀ مراسم پر شکوه خاک سپاری و بدرقۀ جنازۀ کوروش بزرگ است. از مطالب جالب این فصل، اشاره به وصیت نامۀ کوروش بزرگ است که با حروفی با آب زر بر دیبا نگاشته بودند . مفهوم این وصیت نامۀ این است که: «چون من از این جهان درگذشتم، پیکر سرد شده اَم را را با زر و سیم نیارایید، بلکه آن را زود به خاک بسپارید ...». در این وصیت نامۀ کوروش، این پادشاه بزرگ هخامنشی تاکید دارد که در مراسم پس از مرگش، سوگواری و ندبه نشود، در حالی که کوروش بزرگ برای مرگ همسرش کاساندان دستور داده بود که تمام اتباعش به سوگواری بپردازند، چنان چه در سالنامه نبونید - کوروش و تواریخ یونانی نیز به این امر اشاره شده است. (1) نکتۀ دیگر در این گزارش فیثاغورث این است که جنازۀ کوروش در خاک دفن شده است که البته این موضوع بعد ها در زمان ساسانیان و اصلاحات موبد کرتیر، منع شد و خاک سپاری مردگان در شریعت زرتشتی گناه بزرگی اعلام شد که جزایش مرگ بوده است، زیرا با این عمل به سپندارمذ، فرشتۀ موکل بر زمین، رنج و آزار می رسیده است. (2) بنا بر گزارشات هرودوت، مغان رسم داشته اند که جنازۀ مردگان را به خاک نسپارند، بلکه آن را جلوی پرندگان قرار دهند تا جنازه را پاره پاره کنند، ولی پارسیان جنازه را بعد از مومیایی کردن به خاک می سپردند (3). این گفته های هرودوت نشان از این دارد که در زمان ساسانیان، آداب و رسوم خاک سپاری مغان غربی ایران، که یکی از فرقه های زرتشتی بوده اَند، در ایران گسترش یافته و به جای خاک سپاری جنازه، جسد را خوراک پرندگان کرده و استخوان هایش را در محلی به نامِ «استودان» قرار بدهند.
ادامه مطلب »

آیا شطرنج ایرانی است؟!

عبدالحسین نوابی درباره انگیزه اصلی نگارش کتاب سیر شطرنج ایران در جهان می‌نویسد: هرگز فراموش نمی‌کنم نخستین روزی که افتخار آشنایی با پروفسور «اُیوه» رئیس اسبق فدراسیون جهانی شطرنج نصیبم گردید. بیش از هر چیزی ایرانی بودنم توجه ایشان را جلب نمود و اظهار داشتند: «خرسندم که از سرزمین ایران، یعنی گهواره ی شطرنج آمده‌اید.» نخست، گفته ایشان را حمل بر تعارف کردم ولی با آشنایی بیشتر با روحیه استاد دریافتم که این جمله پر معنی حاصل مطالعات عمیق ایشان در زمینه شطرنج بوده است. با وجود پژوهش‌های بسیار که به ویژه در قرون معاصر درباره پیدایش شطرنج و مخترع آن به عمل آمده است، تا کنون هیچ یک از پژوهشگران خارجی و ایرانی به نتیجه قطعی و روشنی دست نیافته‌اند. اما بررسی سابقه تاریخی شطرنج بر اساس برخی از منابع - چنان که خواهیم دید – گواه آن است که ایرانیان حتی قبل از دوره ساسانیان، با شطرنج آشنا بوده‌اند. می‌توان گفت ایرانیان تأثیر را در بهبود شطرنج و شناختن آن به دنیا داشته‌اند. در این نوشتار بسیار کوتاه و گذرا به بررسی شطرنج می‌پردازیم. شطرنج در منابع اسناد و منابعی از دنیای باستان به یادگار مانده‌اند که از شطرنج نام می‌برند. از لحاظ تاریخی، کارنامه اردشیر بابکان یکی از کهن ترین اسنادی است که در آن از واژه شطرنج سخن رفته است. شاید این خلاصه شده کارنامه مفصل تری است که اصل آن امروز در دسترس نیست. اینک بخشی از آن که مورد نظر است، از همان سند باستانی عیناً نقل می شود: اردوان چونش اردشیر بدید، شاد شد، و گرامی کرد، و فرمود که هر روز ... به نخجیر و چوگان شوید ... . به یاری یزدان به چوگان و اسوباری و چترنگ ... و دیگر فرهنگ از ایشان همگی چیر و ورد بود.
ادامه مطلب »

خسرو انوشیروان

| نویسنده: مجید خالقیان | واپسین به روزرسانی: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴ | خسرو انوشیروان خسروی نخست، که به انوشیروان مشهور است جایگاه ویژه‌ای در داستان‌ها و ادبیات ایران دارد. معمولا او را با نام انوشیروان دادگر معرفی می‌کنند و از کاردانی و دادگری وی داستان‌های فراوان می‌گویند. فردوسی درباره انوشیروان می‌گوید: همه روی گیتی...
ادامه مطلب »

مرد خوشنام تاریخ

| نویسنده: مجید خالقیان* | برگرفته از: سرزمین آزادگان، آبان ۱۳۹۳** | مرد خوشنام تاریخ. نگاهی به نوشته‌های منابع اقوام و ملل گوناگون در بزرگداشت کوروش بزرگ نویسنده: مجید خالقیان (دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ، دانشگاه تهران) کورُش بزرگ، نامی آشنا برای تمام ایرانیان و شخصیتی خوشنام و محبوب در تاریخ بشری. آنچه...
ادامه مطلب »

حافظ ناظری: دوری بین هنرمندان در ایران، اتفاق خوبی نیست

فرستنده: مجید خالقیان | انتشار یافته در: سرزمین آزادگان، اسفند ۱۳۹۳، شماره ۳ | حافظ ناظری: دوری بین هنرمندان در ایران، اتفاق خوبی نیست حافظ ناظری، چندی پیش، آلبومی را با عنوان «بُعد یازدهم» توسط شرکت سونی در ایران عرضه کرد که واکنش‌های مختلفی را درپی داشت (این آلبوم با نام «ناگفته» در...
ادامه مطلب »

سردیس داریوش بزرگ بر سر در اداره مرکزی پست برلین آلمان

| فرستنده: پوریا پارسا | واپسین به روزرسانی: ۳۰ فروردین ۱۳۹۴ | سردیس داریوش بزرگ بر سر در اداره مرکزی پست برلین آلمان در نگاره، ریش و موهای سردیس ، به روشنی عناصر هخامنشی را می توان دید ، در پیرامون سر آن با کمی دقت ، می توان نام Darius و در...
ادامه مطلب »
رفتن به بالا