استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان » شاهنشاهی کورش و جانشینان وی

شاهنشاهی کورش و جانشینان وی

| نویسنده: علیرضا طایران | برگرفته از: سرزمین آزادگان، آبان ١۳۹۳* |


شاهنشاهی کورش بزرگ و جانشینان وی

از دیدگاه دکتر جواد طباطبایی.

شاهنشاهی کورش و جانشینان وی

نویسنده: علیرضا طایران (دانش آموخته تاریخ، دانشگاه تهران)

ما ایرانیان کورش بزرگ را نه فقط شخصیتی سیاست‌مدار و بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی بلکه او را اسوه اخلاق نیز می‌دانیم که به عقاید و آداب و رسوم سایر اقوام احترام می‌گذاشت و این موضوع از شیوه حکمرانی کورش برمی آید.

از نظر دکتر سید جواد طباطبایی بررسی سیاست کورش و جانشینان وی ارتباط ناگسستنی با اندیشه ایرانشهری دارد. می‌دانیم که کورش و بعدها جانشینان وی سیاست تساهل و تسامح را با اقوام گوناگون از جمله بابلی‌ها، مصری‌ها و … به عمل آوردند. محتوای استوانه کورش نمونه بارز این نوع سیاست می‌باشد. بدون تردید اهداف آنان از چنین تدابیری در راستای بسط قدرت بوده است، اما مسئله حائز اهمیت این می باشد که نباید این نوع قدرت مطلق را با نظامی که نویسندگانی مانند کارل ویتفوگل «اسبتداد شرقی» خوانده‌اند، اشتباه کرد.

هگل در «درس‌های فلسفه تاریخ» از واژه Reich برای حکومت ایران در دوره هخامنشی استفاده می‌کند که این واژه به معنای «شاهنشاهی» است. هگل شاهنشاهی ایران را بر خلاف حکومت های هند و چین، «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» می‌داند که نخستین بار در جهان باستان در فلسفه زرتشت بیان شد و مبنای نظری تدوین مفهوم شاهنشاهی را فراهم آورد. یعنی شاهنشاهی‌ای که در عین آنکه اقوام گوناگون را تحت یک شاهنشاهی درآورده، در عین حال دارای وحدت و متصل به یکدیگر است.

شیوه فرمانروایی ایرانیان این است که شاهنشاهی، دولت نیست بلکه «دولتِ» دولت‌ها است و این صورت از «دولت» با خودکامگی وحدت بدون کثرت دولتها سازگار نیست، همچنان که شاهنشاه، شاه شاهان و شاه اقوام متنوع با آداب، رسوم، زبان‌ها و دیانتهای گوناگون است و بدون کثرت «دولت‌ها» و تنوع اقوام دولت و شاهنشاهی نمیتواند وجود داشته باشد. در واقع اگر هم قدرت مرکزی که پادشاه نماینده و تجسم آن بود به سرکوبی شورشیان می‌پرداخت، اما این سرکوبی به نفع برتری قومی بر اقوام دیگر نبود، بلکه برای حفظ تعادل میان اقوام بود. از دیدگاه دکتر طباطبایی اندیشه ایرانشهری از دوره پیشا اسلام به دوره پسا اسلام گذار پیدا کرد اما مبنای بازپرداخت آن بیشتر از آن که اندیشه خالص ایرانی باشد، واقعیت‌های سلطنت مطلقه بود که بدنبال تثبیت وحدت و حذف کثرت‌ها بود. اما آنچه بسیار اهمیت دارد این است که اندیشه ایرانشهری پس از اسلام در ادبیات و سیاستنامههای ایرانی نمود پیدا می کند و تداوم مییابد…

بن‌مایه‌ها و یاری‌نامه‌ها:

* طایران، علیرضا (آذر ١۳۹۳). «شاهنشاهی کورش و جانشینان وی». سرزمین آزادگان. ش ١، ص ۳.

قابل درستیابی در: http://kheradgan.ir/?p=12643

شرایط استفاده از نوشتار:

از آنجایی که هرگونه استفاده یا رونوشت از نوشتارها بر اساس پیمان نامه کاربری امکان پذیر است، اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه آن را یاد کنید. طبیعی است که ذکر مواردی مانند نام پدیدآور (نویسنده، گردآورنده و…)، تاریخ واپسین به روز رسانی، عنوان کامل نوشته به همراه پیوند (لینک) و همچنین ذکر تارنمای خردگان (www.kheradgan.ir) ضروری است.

.

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK




برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام armtin136 سپندار در اینستاگرام
هواداران کوروش بزرگ در اینستاگرام خردگان در اینستاگرام تاریخ ایران در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال «ایران در قفقاز و آسیای مرکزی و آناتولی» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال تاریخ پرسیا کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

1 دیدگاه

  1. درود بر دکتر طباطبایی

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
رفتن به بالا