استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان » خسرو انوشیروان

خسرو انوشیروان

کانال رسمی خردگان

| نویسنده: مجید خالقیان | واپسین به روزرسانی: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴ |


sasani

خسرو انوشیروان

خسروی نخست، که به انوشیروان مشهور است جایگاه ویژه‌ای در داستان‌ها و ادبیات ایران دارد. معمولا او را با نام انوشیروان دادگر معرفی می‌کنند و از کاردانی و دادگری وی داستان‌های فراوان می‌گویند.

فردوسی درباره انوشیروان می‌گوید:

همه روی گیتی پر از داد کرد

به هر جای ویرانی آباد کرد…

 

نبد دادگر تر ز نوشین روان

که بادا همیشه روانش جوان

 

نه زو پر هنر تر به فرزانگی

به تخت و به داد و به مردانگی

فردوسی همچنان از قول انوشیروان می‌گوید:

نباید که آن بوم ویران بود

که در سایه شاه ایران بود…

 

جهاندار نپسندد از ما ستم

که باشیم شادان و دهقان دژم

 

سعدی خوش سخن هم درباره انوشیروان می‌گوید:

زنده است نام فرخّ نوشیروان به خیر

گرچه بسی گذشت که نوشیروان نماند

 

وی همچنین به زیبایی تمام وصیت انوشیروان به فرزندش هرمز را اینچنین نقل می‌کند:

شنیدم که در وقت نزع روان

به هرمز چنین گفت نوشیروان

 

که خاطر نگهدار درویش باش

نه در بند آسایش خویش باش

 

نیاساید اندر دیار تو کس

چو آسایش خویش جویی و بس

 

نیاید به نزدیک دانا پسند

شبان خفته و گرگ در گوسفند

 

برو پاس درویش محتاج دار

که شاه از رعیت بود تاجدار

 

رعیت چو بیخند و سلطان درخت

درخت، ای پسر، باشد از بیخ سخت

 

مکن تا توانی دل خلق ریش

وگر می‌کنی می‌کنی بیخ خویش

 

سخن از دادگری انوشیروان در گفته مورخان گوناگون از جمله طبری، یعقوبی و… دیده می‌شود و تقریبا همه مورخان در موضوع دادگری وی اتفاق نظر دارند.

اما به نظر می‌رسد که این گفته‌ها و یادگارهای ادبی، فقط تحت تأثیر یک شخص خاص نیستند بلکه تحت تأثیر یک دوره می‌باشند. دوره‌ای برجسته که فرهنگ و تمدن در دوره ساسانی به اوج خود رسید؛ تا جایی که دوره انوشیروان را عصر طلایی ساسانیان می‌دانند. چنین می‌نماید که حافظه جمعی یاد و خاطره آن دوران را در قالب داستان‌هایی پیرامون پادشاه آن دوران ترسیم کرده است.

پس از گذشت سالیان دراز از فرمانروایی ساسانیان و بدست آوردن تجربیات تلخ و شیرین فراوان، دوره انوشیروان دوره درس پذیری از همه آن اعصار بود. قبل از انوشیروان نظام مزدکی در ایران حکم فرما شد و انوشیروان معتقد بود که این موضوع یک فتنه بوده است. گفته می‌شود، او برخورد سختی با سران مزدکیان داشت. شاید ادامه نظام مزدکی ایجاد مشکلات فراوان می‌کرد اما به هر حال می‌توان گفت جنبش مزدک باعث تعدیل در دوران ساسانی شد. چنین می‌نماید که تعصب افراطی زرتشتی در دوره انوشیروان کاهش یافته بود و در آن دوره از نخبگان کشور مانند برزویه پزشک و بزرگمهر بختگان بهره‌های فراوان برده شد. از گفته مورخین اینچنین می‌توان برداشت کرد که توجه به رفاه و آسایش مردم در اولویت قرار گرفت. دانشگاه جندی شاپور به اوج خود رسید و از ترمیم و تجدید بنای ایوان مدائن در دوران نوشیروان می‌توان پنداشت که هنر و معماری بسیار مورد توجه بوده است.

همه این‌ها و البته عوامل دیگر، دست به دست هم دادند تا فرهنگ، تمدن و هنر در عصر ساسانی به اوج خود برسد و یادگاری نیک از آن دوران در ذهن ایرانیان به جا بماند.

بن‌مایه‌ها و یاری‌نامه‌ها:

– خالقیان، مجید ( ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴). «خسرو انوشیروان». پایگاه خردگان.

نشانی رایاتاری: http://kheradgan.ir/?p=724

– کریستن‌سن، آرتور (۱۳۸۸). ایران در زمان ساسانیان. ترجمه رشید یاسمی. تهران: راستی نو. صص ۳۸۳-۴۵۳.

www.kheradgan.ir

پایگاه پژوهش و گسترش فرهنگ و تاریخ ایران زمین


یک خواهش دوستانه

اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه (www.kheradgan.ir) و نویسنده آن را یاد کنید

ضعیفخوبمتوسطبسیار خوبعالی ( 2 رای داده شده , میانگین امتیاز این نوشته : 5٫00 ) نظر شما چیست ؟
Loading...

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK




برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام persian.immortals در اینستاگرام سپندار در اینستاگرام
هواداران کوروش بزرگ در اینستاگرام سرزمین آزادگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال تلگرام تاریخ ایرانشهر کانال «سرزمین آزادگان» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال تاریخ پرسیا کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

1 دیدگاه

  1. زنده باد سایت خرد گان با مطالب های گوناگون تاریخ ایران

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
رفتن به بالا