استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان » اوضاع اجتماعى و سیاسى سلوکیان

اوضاع اجتماعى و سیاسى سلوکیان

کانال رسمی خردگان

| نویسنده: پوریا پارسا | واپسین به روزرسانی:   ۱۱  خرداد ۱۳۹۴ |


 اوضاع اجتماعى و سیاسى سلوکیان

سردیس سلوکوس یکم از جنس مرمر؛ موزه لوور پاریس

سردیس سلوکوس یکم – موزه لوور پاریس

توده اصلى مردم، دهقانان بودند و اینها وظیفه پرداخت مالیات‌هاى پولى و جنسى را به شاه داشتند. بیشتر اوقات دهقانان مالیات‌هاى خود را به نماینده شاه یعنى محصل مالیاتى تحویل مى‌دادند. اما دهقانان ظاهرا وابسته و مقید به‌شمار نمى‌آمدند. این طبقه خود را آزاد مى‌شناخت، اما روش کشوردارى سلوکیان چنان بود که رفته‌ رفته دهقانان را به اسارت و بردگى مى‌کشاند و آنها را از راه وابستگى به زمین به برده دولت تبدیل مى‌کرد.(  اجتماعى و سیاسى سلوکیان – www.kheradgan.ir )

سیستم مالیاتى دولت سلوکیان کاملا پیچیده بود. گذشته از مالیات اصلى به نام « فورس » که از شهر یا طایفه به‌گونه دسته‌جمعى وصول مى‌شد، مالیات‌هایى از قبیل مالیات سرانه، مالیات بر معامله، مالیات بر ثروت، مالیات برده و غیره را از مردم مى‌گرفتند.(  اجتماعى و سیاسى سلوکیان – www.kheradgan.ir )

به‌ویژه مالیات «فورس» بسیار سنگین بود چون میزان آن به‌طور ثابت ثبت مى‌شد و هیچ  وقت کاهش نمى‌ یافت. خشکسالى، ویرانى محل در اثر عملیات جنگى و غیره نمى‌توانستند مانع از پرداخت فورس شوند. همیشه بدهى به دولت وسیله‌اى بود که دهقان را مقید و وابسته به زمین مى‌کرد. ماهیت دولت سلوکید به‌ویژه از سیاست مالیاتى آن روشن مى‌شود، چون این سیاست بهترین وسیله براى استثمار رعایا به‌شمار مى‌رفت.(  اجتماعى و سیاسى سلوکیان – www.kheradgan.ir )

ارتش سلوکیان شامل یک هسته نسبتا کوچک دایمى از پیاده و سوار مقدونى، و پادگانهایى در مراکز مهم، زیر نظر ساتراپ‌هاى محل بود. در مورد لزوم ایجاب مى‌کرد که یکانهایى از شهرهاى یونانى و عشایر محلى بسیج گردند. مزدوران هم نقش مهمى را در ارتش ایفا مى‌کردند. افراد ارتش چند ده هزار نفرى از خزانه شاه حقوق و جیره دریافت مى‌کردند. شاه فرماندهى عالى کل قوا بود و هنگام جنگ خودش فرماندهى را به‌دست مى‌گرفت.

قلمرو پهناور سلوکیان به ساتراپ‌ها تقسیم مى‌شد. ساتراپ‌هاى سلوکیدى کوچکتر از ساتراپهاى دولت هخامنشى و اسکندر بودند. کوچکترین واحد ادارى، حوزه‌هاى مذهبى بودند. در راس ساتراپ‌ها، ساتراپ‌دار قرار داشت که قدرت کشورى و لشکرى را به‌دست مى‌گرفت، ادارات مالى ساتراپ‌ها هم مستقل بودند.

زمین‌هاى دولت به دو قسمت تقسیم مى‌شدند: قسمتى متعلق به شخص شاه بود (املاک شخصى) و در قسمت دیگر شوراهاى شهرها شریک شاه بودند. روساى دودمانهاى محلى، عشایر، جامعه‌ها و غیره اصولا زیر حاکمیت شاه قرار داشتند. اما مرز مشخصى میان مفهوم حاکمیت و مالکیت وجود نداشت، چون همیشه رهبر قوم غالب داراى قدرت مطلقه بود بنابراین عمال شاه روى تمام زمین‌ها نظارت داشتند. اعمال قدرت از سوى شاه باعث تقویت او مى‌گردید، و الا دولت نمى‌توانست تنها به کمک شماره ناچیزى مقدونى سرزمین پهناور امپراطورى را بگرداند.(  اجتماعى و سیاسى سلوکیان – www.kheradgan.ir )

بنیان‌گذارى گسترده شهرهاى یونانى باعث پیشرفت نظام برده‌دارى به شکل کلاسیک خود گردید. همراه با برده‌دارى روش‌هاى دیگر به بند کشیدن توده‌ها رایج گردید. چیرگى مقدونیان و حکومت‌هاى یونانى به‌طورکلى اصول روابط اجتماعى موجود را تغییرى نداد، حتى هنگام استیلاى اینان وضع توده‌هاى مردم بدتر شد، استثمار آنها شدیدتر گردید، و محدودیت توده‌ها به حد بردگى رسید. طبعا این شرایط اعتراض توده‌هاى مردم محلى را برانگیخت، و همین مسعله انگیزه ناپایدارى دولت سلوکیان شد. و در ظرف چند دهه پس از تشکیل این دولت گرایش توده‌ها به جدایى‌خواهى شدت گرفت. (  اجتماعى و سیاسى سلوکیان – www.kheradgan.ir )

بن مایه
– کتاب تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز – نویسنده : گرانتوفسکی‌، ادوین‌ آرویدوویچ – صفحه ۱۲۷ تا ۱۲۸
– با سپاس از کتابخانه دیجیتال نور (www.noorlib.ir )

www.kheradgan.ir

پایگاه پژوهش و گسترش فرهنگ و تاریخ ایران زمین


یک خواهش دوستانه

خواهشمند است اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه ( www.kheradgan.ir ) و نویسنده آن را یاد کنید

ضعیفخوبمتوسطبسیار خوبعالی (هنوز امتیازای داده نشده است !! نخستین نفر باشید !!! )
Loading...

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

حواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK


برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام persian.immortals در اینستاگرام سپندار در اینستاگرام
هواداران کوروش بزرگ در اینستاگرام سرزمین آزادگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال تلگرام تاریخ ایرانشهر کانال «سرزمین آزادگان» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال تاریخ پرسیا کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
رفتن به بالا