استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان » ازدواج کوروش بزرگ با محارم، کاملا نادرست است

ازدواج کوروش بزرگ با محارم، کاملا نادرست است

| نویسنده: اشکان دهقان | واپسین به روزرسانی : ۶ تیر ۱۳۹۴ |


ازدواج کوروش بزرگ با محارم، کاملا نادرست است

دروغ آشکار: ازدواج کوروش با محارم

اثر زیبایی از استاد حجت الله شکیبا

دروغ آشکار: ازدواج کوروش با محارم. کسانی که موضوع ازدواج با محارم کوروش را مطرح می‌کنند به کتزیاس استناد می‌کنند اما اصلا در تاریخ کتزیاس ازدواج کوروش با محارم نیامده است و کوروش‌ستیزان کتزیاس را آشکارا تحریف کرده‌اند. کتزیاس که دختر آستیاگ را به عنوان همسر کوروش معرفی می‌کند، اظهار می‌دارد که کوروش و آستیاگ نسبت خانوادگی نداشته‌اند (کتاب ۲، بند ۱) پس اصلا ازدواج با محارم نبوده است.

نویسنده: اشکان دهقان

شوربختانه این روز‌ها دیده می‌شود که عده ای موارد کاملا نادرست را به اشخاص خوش نام تاریخ نسبت می‌دارند. یکی از این اشخاص که به تایید علامه طباطبایی، محتمل ترین گزینه برای ذوالقرنین (ع) می‌باشد، کوروش بزرگ پادشاه هخامنشی است.

عده ای با بیان موارد نادرست درباره کوروش بزرگ، گویی قصد تخریب وی را دارند. یکی از این موارد نادرست اتهام ازدواج با محارم است که به کوروش نسبت می‌دارند که این موضوع در هیج منبعی دیده نمی‌شود. در این نوشتار به بررسی این موضوع با توجه به اسناد و مدارک می‌پردازیم.

قبل از هر چیز باید به نحوه تاریخ پژوهی پیرامون کوروش اشاره کوتاهی بکنیم. معمولا پژوهش گران در بحث‌های تاریخی و بررسی چگونگی عملکرد شخصیتی مانند کوروش که گاهی روایت‌های نا همسان درباره او، توسط مورخان گوناگون گفته شده است، منابع مختلف مانند منابع یونانی، منابع یهودی و… را کنار هم می‌گذارند و به بررسی اشتراکات آنها می‌پردازند. خوشبختانه آثار باستانی ارزشمندی مانند استوانه کوروش بزرگ و رویدادنامه نبونئید و حتی استوانه ای از نبونئید (آخرین پادشاه بابل) بدست آمده است که با یکدیگر هماهنگی دارند و می‌توان گفت از نظر اعتبار در جایگاه بالاتری نسبت به گفته مورخان یونانی قرار می‌گیرند.

در بررسی همسر کوروش آنچه پیش از هر چیز مورد توجه قرار می‌گیرد این است که اکثر پژوهشگران معتقدند کوروش یک همسر داشته و این موضوع با توجه به بررسی منابع بیان می‌شود. هرودوت مورخ یونانی فقط از یک همسر به صورت روشن نام می‌برد (تاریخ هرودوت، کتاب ۲، بند ۱). کتزیاس دیگر مورخ یونانی هم فقط از یک همسر نام می‌برد. در کوروش نامه گزنفون هم فقط از یک همسر نام برده می‌شود (نک: کوروش نامه گزنفون، دفتر ۸، بخش ۵، بند ۱۹).

تک همسر بودن کوروش از بخش‌های مختلف کوروش نامه گزنفون مشخص می‌شود؛ آنجا که کوروش به مرگ نزدیک می‌شود و در راز و نیاز‌هایش می‌گوید:

فرزندان من را، و همسر من را، و سرزمین پدرانم را… (کوروش نامه گزنفون، دفتر ۸، بخش ۷، بند ۳).

همچنین بر اساس این منبع، کوروش فرزندانش را از یک پدر و مادر می‌نامد و این چنین اندرزشان می‌کند:

چه کس بیش از برادر درخور دوستی، که با شمای‌اش یک پدر و یک مادر است (کوروش نامه گزنفون، دفتر ۸، بخش ۷، بند ۱۴).

علاوه بر منابع یونانی، در رویدادنامه نبونئید، که یک سند باستانی معتبر است از سوگواری برای همسر کوروش سخن به میان می‌آید (رویداد نامه نبونئید، ستون ۳، بند ۲۳) و در کتیبه بیستون که از زبان داریوش نقل می‌شود کمبوجیه و بردیا، پسران کوروش را از یک پدر و مادر می‌نامد (کتیبه بیستون، ستون نخست، بند ۱۰). به نظر می‌رسد که تک همسر بودن کوروش مشهور بوده است و این موضوع در منابع اشتراک دارد. احتمالا کوروش به همسرش بسیار علاقه مند بوده است چرا که در رویدادنامه نبونئید از برگزاری مراسم سوگواری بزرگ برای وی سخن به میان می‌آید. (ازدواج کوروش)

اما به هر حال درباره اینکه نام همسر کوروش چه بوده است و این بانو فرزند چه کسی بوده است، در منابع اختلاف وجود دارد. هرودوت وی را «کاساندان» دختر فرناسپ (از بزرگان پارسی) می‌نویسد اما گزنفون وی را دختر دایی کوروش می‌داند. کتزیاس هم نام وی را «آمی‌تیس» نوشته است.(ازدواج کوروش)

کسانی که موضوع ازدواج با محارم کوروش را مطرح می‌کنند به کتزیاس استناد می‌کنند. اما بیایید ببینیم در تاریخ کتزیاس چه چیزی نوشته شده است:

کوروش(دختر) آستیاگ، آمی‌تیس را نخست با احترامی شایسته یک مادر پذیرا شد، سپس (او) به همسری کوروش برگزیده شد (کتزیاس، کتاب ۲، بند ۵).

نکته مهم آنجاست که همین کتزیاس در بند‌های قبل اظهار می‌دارد که کوروش هیچ نسبت خانوادگی با آستیاگ نداشته است (همان، کتاب ۲، بند ۱).(ازدواج کوروش)

داستان آنجاست که هرودوت و گزنفون، «آستیاگ» پادشاه ماد را پدر بزرگ کوروش می‌دانند. اگر این موضوع را بپذیریم دختر آستیاگ می‌شود خاله کوروش. اما همانطور که اشاره شد کتزیاس دیگر مورخ یونانی می‌گوید که کوروش هیچ نسبت خانوادگی با آستیاگ نداشته است و فقط و فقط همین مورخ است که از ازدواج کوروش با دختر آستیاگ سخن به میان می‌آورد.(ازدواج کوروش)

پیش از این بیان شد که هرودوت، کاساندان دختر فرناسپ و گزنفون دختر دایی کوروش را به عنوان همسر وی معرفی می‌کنند. کتزیاس هم که دختر آستیاگ را به عنوان همسر کوروش معرفی می‌کند، اظهار می‌دارد که کوروش و آستیاگ نسبت خانوادگی نداشته‌اند. البته به طور کلی نوشته‌های کتزیاس تناقضات زیادی دارد و در بسیاری از اوقات با آثار باستانی همخوانی ندارد.(ازدواج کوروش)

با توجه به منابع تاریخی هیچ کجا اثری از ازدواج کوروش با محارم نیست. در این موضوع از برخی اختلاف منابع سوء استفاده کرده‌اند و موضوعی را به کوروش نسبت داده‌اند.

بارگیری نگارش درخور چاپ (نسخه PDF)

کلیک کنید:

دانلود PDF دین کوروش چه بود؟

بن‌مایه‌ها و یاری‌نامه‌ها:

– ارفعی، عبدالمجید (١۳۸۹). فرمان کوروش بزرگ. تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش های ایرانی و اسلامی).

– خالقیان، مجید (١۵ تیر ١۳۹١). «بررسی همسر کوروش بزرگ». هفت کشور.

– کتزیاس (١٣٨٠). خلاصه تاریخ کتزیاس از کوروش تا اردشیر (معروف به خلاصه فوتیوس). ترجمه کامیاب خلیلی. تهران: کارنگ.

– گزنفون (١٣٨٩). زندگی کوروش (تربیت کوروش). ترجمه ابوالحسن تهامی. تهران: نگاه.

– لوکوک، پیر (۱۳۸۶). کتیبه‌های هخامنشی. ترجمه نازیلا خلخالی. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.

– هرودوت (١٣٨٩). تاریخ هرودوت. ترجمه مرتضی ثاقب فر. تهران: اساطیر.

– (۲۳ Jan 2009 ). “The Nabonidus Chronicle“. Livius. Translated by A.K. Grayson. Webedition by J. Lendering.

یک خواهش دوستانه

خواهشمند است اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه ( www.kheradgan.ir ) و نویسنده آن را یاد کنید

ضعیفخوبمتوسطبسیار خوبعالی ( 34 رای داده شده , میانگین امتیاز این نوشته : 4٫21 ) نظر شما چیست ؟
Loading...

پرسش ها تنها از بخش پرسش و پاسخ

خواهشمندیم پرسش‌ها را تنها در بخش «پرسش و پاسخ» در میان بگذارید. پرسش‌ها در بخش دیدگاه‌ها پاسخ داده نمی‌شوند. با سپاس فراوان


راهیابی به بخش «پرسش و پاسخ»:

KHERADGAN.ir/ASK




برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

=خرد و تاریخ در اینستاگرام armtin136 سپندار در اینستاگرام
هواداران کوروش بزرگ در اینستاگرام خردگان در اینستاگرام تاریخ ایران در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال «ایران در قفقاز و آسیای مرکزی و آناتولی» در تلگرام کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام
کانال تاریخ پرسیا کانال خردگان در تلگرام

دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

21 دیدگاه

  1. ظاهرا هر جا تاریخ با عقایدتان جور در نمیاد با نسبت دادن ان به افسانه و شایعه و غیره با سهولت ردش میکنید.
    ازدواج با محارم در دورههای از ایران باستان رواج داشته و در متون یونانی، آرامی. سریانی و ارمنی، عبری و حتی چینی آنزمان بدان اشاره شده. هم در میان هخامنشی ها و هم اشکانیان و احتمالا مادها جاری بوده و طرفه انکه در زمان ساسانیان شدت میگیرد.
    مشخص است که این عمل از نگاه امروزی ما عجیب و حتی سرزنش آمیز است و بخاطر همین سعی میکنیم که انرا انکار کنیم دقیقا مثل نسبت دادن یکتاپرستی ( همانند ادیان ابراهیمی) به زرتشت گرایی که دقیقا این نسبت محصول ایران پس از اسلام است در حالیکه همه دینهای باستان ایرانی ( و کلا ادیان آریایی) تکثر خدایان داشته و این در زرتشتگرایی نیز حفظ شده ولی الهیات زرتشتی شکل خاصی از سلسله مراتب خدایان و ایزدان را بوجود میآورد. به همین خاطر نمیتوان ایزدان دین زرتشت را فقط در حکم فرشته های دینهای إبراهیمی فرو کاست. همه دینهای آریایی چند ایزدی بودن هم در یونان و هم در روم. دین کنونی هندو نزدبکترین باقیمانده به دینهای آریاییه و میتوان از این طریق نشانی از دینهای اولیه ایرانی حتی قبل از دین بزرگ میترایسم، یافت.
    ضمنا ممکن است تاریخ را با زدن سر و ته آن بر وفق مراد خود کرد ولی بیشتر نوشته های این شکلی هیچ ارزش علمی ندارند. تاریخ گونه ای علم دارای شالوده است و برای خود مبانی ای دارد.
    بحث علمی در باب ایران باستان مستلزم دانستن زبان های باستان از آرامی تا سریانی و بابلی و یونانی و زبان باستان و میانی ایرانی است. بدون این نوع دانش زبانی و اشنایی با مبانی تاریخ و فلسفه تاریخ و دین شناسی بک نوشته فقط شکلی عامیانه و ایدئولوژیک دارد که آکنده از غرضهای سیاسی نویسنده است.

    • اشکان دهقان

      دوست گرامی. سخن درست در تاریخ پژوهی، سخنی است که دارای سند و مدرک باشد نه صرفا ادعاها و انگ زدن ها!!! البته اینکه تاریخ را علم بدانیم یا نه خود جای بحث دارد. و اینکه کسی تاریخ را علم بداند خواسته یا ناخواسته بی سوادی خود را نشان داده است چرا که امروز دیگر بر همگان آشکار شده است که تاریخ نمی تواند یک علم مانند ریاضی باشد. به هر حال تاریخ نوعی دانایی است و هر کس با فلسفه تاریخ و تاریخ پژوهی آشنا باشد می داند که اختلاف نظرات درباره رویدادها و تحلیل های گوناگون امری رایج در تاریخ پژوهی است و تنها چیزی که می تواند ما را به واقعیت و یا حتی عینیت یا به تعبیر شما (که البته غلط است) سخن علمی نزدیک کند شیوه درست تاریخ پژوهی و ذکر دقیق منابع و مآخذ است.

      بنابرای عدم آشنایی با شیوه تاریخ پژوهی و بسنده کردن به آشنایی با زبان های باستانی، تحلیل های نادرست و همچنین دخالت بیشتر ذهنیت نویسنده را در تاریخ پژوهی وارد می کند که شوربختانه این موضوع در دیدگاه شما هویداست. یک دانش آموخته زبان های باستانی بهتر است به ترجمه دقیق از متون بسنده کند و کار تاریخ پژوهی را به دانش آموختگان تاریخ بسپارد که قطعا از دستاوردهای دانش آموختگان زبان های باستانی استفاده می کند.

      بهتر بود حداقل در نوشته خود یک سند ذکر می کردید چرا که این نوشته های شما نه تنها ارزش علمی ندارند بلکه در تاریخ پژوهی هم جایی ندارند.

      درباره ازدواج کوروش بزرگ با محارم که در متن به صورت مفصل توضیح دادیم و مشخص شد در هیچ منبعی چنین چیزی نیامده است. حال مشخص نیست دقیقا نقد یا بهتر بگم لفاظی شما به چه چیزی است؟!

      اساسا درباره ازدواج با محارم در ایران باستان و رد این موضوع نوشته دکتر شهبازی خواندنی است:

      نگاه کنید به:

      افسانه «ازدواج با محارم» در ایران باستان: http://kheradgan.ir/?p=10152

      در این نوشته اسناد و مدارک و منابع زیادی مورد بررسی قرار گرفتند. بر عکس دیدگاه شما که شماری ادعای بدون سند است.

      همچنین درباره یگانه پرستی و ایزدان در آیین زرتشتی مطالب مستند فراوانی وجود دارد.

      نگاه کنید به:

      اهریمن نیست: http://kheradgan.ir/?p=10591

      آیا هخامنشیان به چند خدایی باور داشتند؟!: http://kheradgan.ir/?p=17090

      شاید مشکل اصلی شما این است که معیار را ادیان ابراهیمی می گذارید و همه ادیان را با عینک ادیان ابراهیمی می بینید که بدون تردید با تاریخ پژوهی میانه ای ندارد و بیشتر رویکرد مغرضانه و سیاسی در آن است.

  2. کل منابع دراین مورد چهار منبع است ایا بجز این چهار منبع یعنی بجز تاریخ هرودت. وگزنفون و کتزیاس و رویداد نامه نبوئید میتوان به منبع دیگری هم اشاره کرد ؟

    • اشکان دهقان

      البته در متن به کتیبه بیستون هم اشاره شد و فکر میکنم چهار پنج منبع درباره همسر کوروش که اشتراکاتی هم دارند تعداد قابل قبولی باشد و چنین شرایطی برای بسیاری از اشخاص تاریخی وجود ندارد

  3. ایا ازدواج کبوجیه پسر کورورش با خواهرانش درست است ؟

    • این موضوع ریشه در گفته هرودوت درباره کمبوجیه دارد و البته هرودوت هم تأکید می کند که تا قبل از کمبوجیه، اصلا چنین رسوماتی نبوده است.

      اما بخش های زیادی از نوشته‌های هرودوت سرشار از افسانه گویی و تناقض است و با توجه به آثار باستانی بسیاری از نوشته او رد شده است. اما بخش هایی هم که در منابع اشتراک دارند و یا آثار باستانی آن را تأیید می کنند مورد توجه پژوهشگران می گیرد

      ولی ازدواج کمبوجیه با خواهرش در آثار باستانی دیده نشده است

  4. بسیار عاااااالیـــ بوووووود

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
رفتن به بالا