استفاده از مطالب پس از قبول پیمان نامه کاربری امکان پذیر است

خانه » ایران باستان » آیا در تخت جمشید جعل تاریخ صورت گرفته است؟- بخش۱

آیا در تخت جمشید جعل تاریخ صورت گرفته است؟- بخش۱

کانال رسمی خردگان

| نویسنده: کوروش شهرکی | واپسین به روزرسانی: ۱۶ فروردین ۱۳۹۶|


آیا در تخت جمشید جعل تاریخ صورت گرفته است؟

بخش یک

در تخت جمشید هیچ جعلی صورت نگرفته است بلکه سخنان پورپیرار جعلی است

بررسی ادعا های ناصر پورپیرار پیرامون ستون های کاخ های تخت جمشید

پارسه یا تخت جمشید بی شک از مفاخر تاریخی این مرز و بوم به شمار می رود ، بنایی سترگ که کار ساخت آن را داریوش بزرگ پی افکند و سپس فعالیت های ساختمانی او توسط پسرش خشایارشا دنبال شد تا اولین کاخ ها در مجموعه پارسه پدید آیند کار ساخت دیگر کاخ ها توسط اردشیر هخامنشی و دیگر شاهان هخامنشی ادامه یافت تا کاخ های بیشتری به این مکان افزوده شود.

سرانجام کار و همت ایرانیان باستان امروزه ویرانه هایی در مرودشت برای ما ایرانیان باقی مانده است که هرچند با آتش اسکندر ویران شده اما همچنان بزرگ و با شکوه است، این مجموعه چنان زیباست  که اگر به سفرنامه های اروپایی هایی که به ایران سفر کردند نگاهی اندازیم می بینیم که بیشتر آنان برای مشاهده این مجموعه باستانی راه خویش را به سمت شیراز و تخت جمشید کج کرده اند.

از آنجایی که کاخ های پارسه میراث باستانی و بخشی از هویت ایرانی هستند همواره مورد حمله کسانی قرار میگیرند که از وجود چنین هویتی ناراضی هستند.

یکی از همین افرادی که در مجموعه نوشتار ها و کلیپ های خود بسیار به تخت جمشید تاخته است فردی به نام ناصر پورپیرار است که نظریات و ادعا هایی را مطرح نموده که هیچ یک از محققین و اساتید این حوزه آن را درست نشمرده اند.

بد نیست به عنوان آخرین سخنان بخش نخستین این نوشتار با چندی از نظریه های ناصر بناکننده (پورپیرار) پیرامون تاریخ، هویت و فرهنگ ایران اشنا شویم، نویسندگان کتاب «دوازده قرن شکوه» ایده ها و نظر های ناصر پورپیرار را به صورت خلاصه اینگونه شرح می دهند:

« از سال ۱۳۷۹ بدین سو، نویسنده‌/ ویراستاری به نام آقای ناصر پورپیرار، خواسته یا ناخواسته، در چارچوب گفتمان و تبلیغات ایدئولوژی‌های قوم‌گرا، به سخن پراکنی و نظریه‌پردازی روی آورده است: وی با رد و انکار استواری و پرباری فرهنگ و تمدن ایران، پیش و پس از اسلام، با وحشی و خون‌ریز و بیگانه قلمداد کردن امپراتوری‌های هخامنشی و اشکانی و ساسانی، جعلی انگاشتن دین‌ها و مذاهب زرتشت و مانی و مزدک، مزدور خواندن فردوسی، حقیر و بی‌مایه توصیف کردن زبان فارسی، دروغین دانستن شخصیت‌هایی ایرانی چون سلمان فارسی، ابوحنیفه، ابومسلم خراسانی، بابک خرمدین و دیگران، و در مقابل، با نسبت دادن فرهنگ و تمدنی عظیم و بی‌مانند به قوم عرب، و نه مسلمانان، و مصادره تمدن پربار میان‌رودان و آسیای غربی به سود اعراب، به وضوح کوشیده است که ایرانیان را فاقد هر نوع فرهنگ و تمدنی جلوه دهد و همه‌ دستاوردها و میراث فرهنگی ایران، و به ویژه ایران پس از اسلام را مدیون و مرهون اعراب عصر جاهلی قلمداد کند» (نعمتی لیمایی و احمدی،۱۳۸۳:ص۹)

در این نوشتار سعی برآن است تا به یاری خداوند حقیقت برخی دیگر از نظر ها و ادعا های ناصر پورپیرار و طرفدارانش پیرامون مجموعه پارسه را پاسخ بگوییم. شیوه کار نیز بدین صورت است که ابتدا نظر و ادعای پورپیرار را آورده و سپس با اسناد و مدارک تاریخی به نقد و بررسی آن ها میپردازیم.

 

ادعای ناصر پورپیرار:

(پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶ )

حالا به این دو عکس از محوطه ی تراس سمت شرق، در تالار بزرگ آپادانا نگاه کنید، که در کارتن سازی های کودکانه شان از قبیل «شکوه تخت جمشید»، محل برگزاری جشن های بزرگ باستانی و احضار ملت های دست نشانده برای تقدیم هدایا و مالیات گفته اند. آخرین ستون سمت راست در هر دو عکس، که فلش زده ام، سراپا سنگ خام تراش نخورده و به نظر می رسد که شیار اندازی نشده است. درعکس زیر هنوز قطعات تراش نخورده ی دیگری بر زمین مانده و در هر دو عکس تنها آخرین قطعه ی زیرین ستون را می بینید که به عنوان الگوی تراش قلمه ستون به ارتفاع تقریبی نیم متر شیار اندازی شده است (پورپیرار، ۴ اردیبهشت ماه ۱۳۸۶).

پنج ستون در ایوان شرقی دیده میشود(پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶ )

اگر گمان می کنید اجرای چنین پروژه های عوام فریبانه و تزریق این معجون دروغ به رگ ملی مردم فریب خورده ی ما به سهولت و با هزینه ی اندک صورت گرفته، پس مجموعه داربست زیر را تماشا کنید که برای حذف و یا ایجاد تصحیح همان ستون تراش نخورده در آپادانا بر پا کرده اند. در این عکس علاوه بر داربست، ستون را می بینید که گرداگرد آن پرده ی استتار کشیده اند!!! سئوال اساسی ین است که در پس این پرده به چه کار مشغول اند و قرار است بر سر این ستون کاملا مغایر با دیگر نمونه ها چه بلایی بیاورند؟!! در سمت راست همین عکس و در فضایی که به کاخ نیمه تمام داریوش سوم معروف کرده اند، ستون شفاف و تراش خورده و برپای دیگری را می بینید که با فلش نمایش داده ام. در آن جا نیز گرداگرد ستون داربست بسته اند و حاصل آن که امروزه این ستون را در آن محوطه نمی بینیم!!! آیا در پس این نقل و انتقال ها چه مقصدی پی گیری می شود؟ بی شک به همراه این دستگاه و تدارکات پر هزینه، بنا بر نیاز، کارشناسانی هم دعوت می شوند تا بر سر مردم این ملک شیره ی تاریخی بمالند!!! (پورپیرار،۴ اردیبهشت ماه ۱۳۸۶)

(پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶ )

پاسخ به ادعا های ناصر پورپیرار:

پورپیرار در دو عکس اولی خود آخرین ستون ایوان شرقی کاخ آپادانا را نشان میدهد که به ادعای او «سراپا سنگ خام تراش نخورده» و همچنین «شیار اندازی نشده است»، عده ای آمده اند و برای اجرای یک پروژه «عوام فریبانه» داربست هایی با هدف «حذف و یا ایجاد تصحیح همان ستون تراش نخورده در آپادانا بر پا کرده اند»!

ناصر پورپیرار با نگارش چنین رمان جنایی و علمی تخیلی در صدد آن است که نشان دهد ستون هایی از تخت جمشید تراش نخورده و خام هستند و این دلیلی است بر آنکه او چنین نتیجه گیری کند:

«کار اجرایی در سراسر محوطه ی تخت جمشید حداکثر بیش از بیست و پنج درصد پیشرفت نداشته است و این مقدار در کاخ آپادانا کم تر از پانزده درصد است» (پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶)

بدین ترتیب از نظر پورپیرار کاخ های تخت جمشید هرگز کامل نبوده و مورد سکونت قرار نگرفته چراکه پورپیرار با توجه به این عکس ها آمار دقیقی! میدهد که هخامنشیان در کل نتوانسته اند بیش از ۲۵ درصد کل تخت جمشید و ۱۵ درصد آپادانا را بسازند پس به طور کل نظر همه باستان شناسان و مورخان مبنی بر مسکونی بودن تخت جمشید، بارعام پادشاهان هخامنشی در این مکان و اجرای جشن هایی چون نوروز و جشن سده همه و همه معجونی از دروغ هاست که صاحبان «کلیسا و کنیسه» برای ما ایرانیان درست کرده اند.

اما واقعیت چیست؟ اگر این ستون که به نظر میرسد بخش هایی از آن شیار اندازی نشده است نظر پورپیرار را تایید نمیکند پس نشانگر چیست؟

پاسخ به این پرسش ها و ادعا های ناصر پورپیرار را ابتدا با بررسی این ستون در شمالی ترین قسمت ایوان شرقی کاخ آپادانا آغاز میکنیم.

در عکس هایی که از زمان شروع کاوش ها در تخت جمشید گرفته شده است و در گزارش های باستان شناسانی چون دکتر اشمیت آمده است این ستون در شمالی ترین قسمت ایوان شرقی آپادانا دیده نمیشود. اگر در عکس مورد اشاره پورپیرار دقت کرده باشید ۵ ستون در ایوان شرقی قابل شمارش اند اما در عکس زیر از دکتر اشمیت ۴ ستون در ایوان شرقی قابل مشاهده هستند، همچنین در شمال ایوان ستون مورد نظر دیده نمیشود.

چهار ستون در ایوان شرقی کاخ آپادانا ایستاده اند(اشمیت، ۱۳۴۲: لوحه۸۹).

واقعیت آنست که این ستون ایوان شرقی در زمان موسسه ایتالیایی ایزمئو (IsMEo) با استفاده از قطعات شکسته ستون و الحاق سنگ جدید برپا شده است.

چنان که دکتر تیلیا شرح میدهد:

«در تابستان ۱۹۶۵ تعمیرات در ایوان شرقی آغاز شده بود. میله های شکسته ستون و عناصر سر ستون هنگام شروع کار محوطه ایوان و همچنین سرسرای راه جلوی آن را پوشانده بودند از این قطعات پراکنده در قسمت شمالی ایوان توانستند سه قطعه میله ستون را با هم ترکیب کنند که با قضاوت از روی محل تکه سنگ های مختلف محقق گردید که این میله به اولین ستون شمالی _ایوان شرقی آپادانا_ از ردیف خارجی تعلق داشته است. مدتی بعد میله چهارم این ستون از تکه سنگ ها ترکیب یافت … کار مرمت میله های ستون به همان روشی که پیش از این در مورد ستون های جنوب شرقی دروازه خشایار شا شرح داده شد صورت گرفت» (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۵۲).

اما چرا در عکس های ناصر پورپیرار بخش هایی از این ستون بدون شیار اندازی و خام به نظر میرسند؟

پاسخ به این سوال با بررسی نحوه مرمت و تعمیر سنگ های پارسه روشن میشود، چنان که میدانیم تخت جمشید به روش «باز سازی سبکی» یا «آناستیلوز» مرمت شده است (طبیبیان، ۱۳۹۱: ص ۱۵۱) .

اما باز سازی سبکی یا آناستیلوز چیست؟

«بازسازی سبکی (آناستیلوز) به معنای دقیق و اخص کلمه، فقط عبارت است از دوباره ساختن بنا های تاریخی در هم فروغلطیده به همان شکل اول، و یا دوباره ساختن قسمتی از همان بنا ها در موضع اصلی خود. این نوع بازسازی را فقط میتوان در مواردی به کار برد که قطعات و اجزای مختلف آن به صورت پراکنده ای در محل حفاری موجود باشد. بدین ترتیب هر قطعه بایستی در موضع اصلی خود قرار گرفته و همان عملکرد سابق را باز یابد. استفاده از این روش فقط در مورد بنا های سنگی، با مشخصات تکنیکی خاص خود جایز می باشد»(استنلی پرایس، ۱۳۷۷: ص ۱۸۲).

همچنین در کتاب «آشنایی با مرمت ابنیه» آناستیلوز بدین شکل معنی شده است:

«واژه آناستیلوزی از ریشه یونانی آناستی لوس Anastilos به معنی بر افراشتن ستون، اخذ شده است. یونانی ها به مرمت، آناستیلوزی یا دوباره جمع کردن قسمت های موجود آثاری که از هم پراکنده شده بودند می‌گفتند.

آناستیلوز یعنی جای گذاری مجدد تکه ها و عناصر پس از بررسی دقیق سبک، به طوری که آخرین ترکیب آن ها بیشترین شباهت را به اولین صورت داشته باشد. در این سبک فقط مجاز به ساخت عنصر اتصال دهنده هستیم» (طبیبیان، ۱۳۹۱: ص ۱۵۱).

چنان که در راهنما های مرمت آثار تاریخی در مورد ستون های بنا های تاریخی درج شده است ،میتوان ستون های فروریخته را با چسباندن قطعات آن ها و ساختن عنصر اتصال دهنده یا مفقود شده مرمت کرد و دوباره آن را برپا ساخت. و این یک اصل و قاعده کلی و مجوزی است که به تمام مرمت گران آثار تاریخی در سراسر دنیا داده شده است اینگونه نیست که به ظن جناب پورپیرار صاحبان «کلیسا و کنیسه» برای ایرانیان ستون جعل کرده باشند به عنوان مثال به گزارش و عکس های زیر از مجموعه باستانی آکروپولیس یونان توجه کنید:

«در پارتنون، فرسب ستون بندی شمالی را با استفاده از مرمر، تعمیر و تکمیل کردند. دوازده قطعه ستون با استفاده از قطعات اصیل موجود تعمیر شد و پنج ستون تازه، با هسته ای از جنس سنگ های پیراییوس و روکشی (به ضخامت ۱۰ سانتی متر) از جنس بتن رنگ شده، برای هماهنگی با رنگ مرمر، ساخته شد. شیار ها را اندکی از شیار های ستون های اصلی عمیق تر تراشیدند» (یوکیلهتو، ۱۳۸۷: ص ۲۰۹)

معبد پارتنون در مجموعه آکروپلیس،سال ۱۹۱۰، پیش از عملیات مرمت «برخی از ستون ها فرو ریخته اند»(یوکیلهتو،۱۳۸۷:ص۱۰۳ )

معبد پارتنون در مجموعه آکروپلیس بعد از مرمت « ستون ها را با سر هم کردن قطعات شکسته و فرو ریخته آن و جایگزین کردن بخش های مفقود شده با سنگ جدید دوباره برپا کرده اند»

چنان که مشاهده میشود برپا سازی ستون های فروریخته با استفاده از سنگ های اصلی و سنگ ها و قطعات الحاقی یک اصل مرمت بنا های تاریخی در سراسر دنیا است.

این عمل در تخت جمشید نیز صورت گرفته است ستونی که پورپیرار سطح آن را خام و بدون شیار معرفی میکند در واقع ستونی است مرمت شده با سنگ های الحاقی جدید. روند مرمت این ستون با استفاده از سنگ های جدید برپا شده است را مورد بررسی قرار میدهیم:

«قطعات سنگ جدید را پیش از نصب در محل استخراج با ابعاد تقریبی میبرند و این تکه های جدید تکمیلی پیش از اتصال به باقی مانده سنگ اصلی مورد تعمیر به شکل محل نصب در آورده میشود. پس از نصب این سنگ های جدید را با ابزار ظریفتر تراشیده سطح آن را با سطح سنگ قدیمی تراز میکنند. بهر حال گاهی اوقات این کار پیش از عمل نصب بر روی زمین اجرا میشود. اما در مورد شالهای جدید زیر ستون و شال هایی که باید مرمت شود کار تراش آن ها همیشه پیش از نصب در محل انجام میگیرد الحاق عناصر حجاری شده مانند قسمت هایی از سرستون، یا گیلوئی های اطراف در و پنجره و غیر آن بدون کوشش در ایجاد جزئیات نقوش فقط به تراش خطوط اصلی نقوش اقدام میشود. فقط شیار ها یا ابزار قاشقی میله های ستون را در روی سنگ های جدید الحاقی در می آورند تا سبب قطع خطوط عمودی نگردد» (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۱۱).

الحاق سنگ جدید به ستون ها از آن جهت ضرورت دارد که ایستایی ستون تامین شود و وزن ستون را این قسمت ها تحمل کنند (تیلیا، ۱۳۵۱: ص۴۴ ).

چند نمونه از مرمت های علمی که با الحاق سنگ جدید به ستون ها در  پارسه (تخت جمشید) همراه بود

قسمت سوم میله شمالی ترین ستون ردیف خارجی ایوان شرقی آپادانا، با الحاق سنگی تازه تعمیر میگردد پس از مرمت روی قسمت دوم میله ستون گذاشته شود (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۲۳)

قسمت سوم میله ستونی که قرار است در دروازه خشایار شا برپا شود با الحاق سنگی تازه تعمیر شده است . به سنگ های الحاقی پیش از اتصال آن ها به قسمت های اصلی بطور تقریب شکل داده شده است. (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۲۸)

بر روی سطح سنگ های الحاقی یک قطعه ستون در محل اصلی اش در بخش غربی ایوان تالار صد ستون جایگذین شده شیار های قاشقی ایجاد میگردد. (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۳۳)

میله ستون دیگری در ایوان تالار صد ستون پس از اتمام تعمیر تمام شیار های قاشقی کنده شده در سطح مقعر آن ها با همان روش که در مورد سنگ های الحاقی تازه اقدام شده بوسیله قلم حجاری دندانه داری به طور مورب حجاری شده است. (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۳۳)

چنانکه مشاهده میشود قسمت های خام و بدون شیار اندازی در ستون ها ناشی از اتصال سنگ جدید به قسمت های شکسته و گم شده ستون هاست که بعد ها به تناسب سنگ های اصلی ستون بر روی آن شیار هایی ایجاد میکنند ، این شیار اندازی ها و تراش ها با قلم مخصوصی صورت میگیرد تا بیننده بتواند سنگ جدید را از سنگ قدیمی تشخیص دهد.

.

مراحل مرمت ستون ایوان شرقی آپادانا (ستون مورد نظر پورپیرار)

در ادامه مراحل مرمت ستون ایوان شرقی آپادانا که مورد نظر پورپیرار است و او ادعا میکند که سنگ های این ستون از زمان هخامنشیان خام تراش بوده اند را پی میگیریم.

«در تابستان ۱۹۶۵ تعمیرات در ایوان شرقی آغاز شده بود. میله های شکسته ستون و عناصر سر ستون هنگام شروع کار محوطه ایوان و همچنین سرسرای راه جلوی آن را پوشانده بودند از این قطعات پراکنده در قسمت شمالی ایوان توانستند سه قطعه میله ستون را با هم ترکیب کنند که با قضاوت از روی محل تکه سنگ های مختلف محقق گردید که این میله به اولین ستون شمالی _ایوان شرقی آپادانا_ از ردیف خارجی تعلق داشته است. مدتی بعد میله چهارم این ستون از تکه سنگ ها ترکیب یافت … کار مرمت میله های ستون به همان روشی که پیش از این در مورد ستون های جنوب شرقی دروازه خشایار شا شرح داده شد صورت گرفت» (تیلیا، ۱۳۵۱: ص ۵۲).

تخت جمشید، تالار آپادانا . قطعات شمالی ترین ستون ردیف خارجی ایوان شرقی پیش از آنکه آن ها را بر روی ته ستون قرار دهند با الحاق سنگ جدید مرمت میشوند. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۱۰۴)

تخت جمشید ، تالار آپادانا . چهارمین قطعه ستون شمالی ترین ردیف خارجی ایوان شرقی که از تعدادی قطعات بزرگ و کوچک ترکیب یافته است. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۱۰۶)

سنگ های اضافی را از یک قطعه سنگ الحاقی که باید به باقی مانده قسمت سوم میله ستونی در ایوان شرقی تالار آپادانا متصل شود، جدا میسازند. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۲۸)

« پیش از گذاردن میله های ستون بر روی ته ستون لازم بود به دو مسئله مهم توجه شود. نخست آنکه اندازه های دقیق و شکل صحیح شال ستونی ]صفحات مدور که زیر هر ستون بین پایه ستون شکل دار و ساقه ستون قرار میگیرند[ که از میان رفته بود بدست آید ، دیگر آنکه به مرمت ته ستون که به سختی آسیب دیده بود پرداخت. راجع به مسئله اول تهیه قالب از یکی از شال ها ی ستون موجود امکان نداشت زیرا همگی آن ها در تعمیرات قبلی با سیمان پوشیده شده بود. فقط هنگامی که یک قطعه کوچک شال ستون در ایوان غربی تالار آپادانا پیدا شد ، توانستند قالبی از آن تهیه کنند و شال ستون مورد نظر را باز سازی نمایند» (تیلیا،۱۳۵۱:ص۵۳)

شال ستونی را که قرار است بر روی شمالی ترین ته ستون ردیف خارجی ایوان شرقی آپادانا گذاشته شود، به صورت شکل اصلی در می آورند. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۳۱)

شال ته ستونی برای ستونی که باید در ایوان شرقی تالار آپادانا تعمیر گردد بصورت شکل اصلی در آمده است. فقط قلمکاری اطراف مدور آن در دست تکمیل است. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۳۱)

به گزارش دکتر تیلیا ته ستون در سه بخش شکسته بود بنا بر این آن را سوراخ کرده و با قرار دادن میله های فلزی در درون آن و پرکردن شکاف با تزریق سیمان ته ستون را مرمت کرده و آماده تحمل وزن ستون میکنند. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۵۳و۵۴)

سوراخ کردن شمالی ترین ته ستون در ردیف خارجی ایوان شرقی آپادانا که با مته برقی انجام میگیرد. این سوراخ برای یکی از چهار میله اتصالی است که جهت بهم پیوستن سه قسمت ته ستون از هم جدا شده ، در سوراخ مندرج میگردد . میله های تعمیر شده ستون بعدا روی این ته ستون گذارده میشود. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۱۴)

تخت جمشید، تالار آپادانا . شمالی ترین ستون ردیف خارجی ایوان شرقی که از وسط به سه قسمت تقسیم شده بوسیله بیمهای آهنی ساختمانی (Hشکل) که با هم جوش داده شده (در این تصویر در پشت ته ستون دیده میشود) و قسمت اصلی ته ستون بکار رفته تا ضعیف ترین قسمت را مستحکم سازد ، تعمیر میگردد. در صحنه جلوی تصویر شال ستون جدید که جانشین شال مفقود خواهد شد قرار دارد. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۱۰۴)

سه تا از پنج قطعه میله ستون تاکنون از روی زمین برداشته شده و بر روی ته ستون جایگذین گردیده است.(تیلیا،۱۳۵۱:ص۵۴)

تخت جمشید ، تالار آپادانا . دو قطعه از شمالی ترین ردیف خارجی ایوان شرقی که تعمیر و بر روی ته ستون بر افراشته شده است . قطعات دیگری روی زمین در برابر ستون مورد تعمیر دیده میشود. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۱۰۷)

تخت جمشید تالار آپادانا . سومین قطعه ستون مورد تعمیر در ایوان شرقی از زمین برداشته شده و روی قطعه دومی نصب گردیده است . اکنون کار ایجاد قاشقی ها بر روی سنگهای الحاقی و حجاری آنها با قلم دندانه دار باقی مانده است. (تیلیا،۱۳۵۱: ص۱۰۷)

قسمت هایی که پورپیرار در عکس خود نشان میدهد و میگوید که سنگ تماما خام و تراش نخورده و شیار اندازی نشده همان سنگ های جدید الحاقی به ستون است که در ابتدا به صورت زبره تراش در محل شکستگی قرار میگیرند و سپس پس از آنکه ستون کاملا برپا شد مطابق با شیار های سنگ های اصلی شیار اندازی میشوند.

شیار اندازی قطعات الحاقی به ستون های پارسه نیز منطبق با قوانین مرمتی صورت گرفته است در پارسه به علت قطع نشدن خطوط عمودی خود ستون شیار ها را ایجاد کردند:

« شیار ها یا ابزار قاشقی میله های ستون را در روی سنگ های جدید الحاقی در می آورند تا سبب قطع خطوط عمودی نگردد» (تیلیا،۱۳۵۱:ص ۱۱)

در سایر مکان های تاریخی نیز سنگ های الحاقی به ستون ها مطابق با ستون ها شیار اندازی میشدند. به عنوان نمونه در مجموعه آکروپولیس :

« به گونه ای مشابه، ستون های شکسته را نیز با مرمر ادغام دوباره، و شیار ها را تکرار میکردند» (یوکیلهتو،۱۳۸۷:ص۲۱۰ و۲۱۱)

شیار اندازی بر روی سنگ جدید الحاقی به ستون های مجموعه آکروپولیس یونان(یوکیلهتو ،۱۳۸۷:ص ۲۶۴)

پورپیرار از روی نا آگاهی و یا به عمد از روی غرض ورزی در صددآن بود که ستون های پارسه را ناکامل بخواند تا شاید ادعا های نادرست او در مورد تخت جمشید رنگ و روی حقیقت بگیرد اما چنان که دیدیم هیچ یک از ستون های پارسه ناکامل نبوده است، تمام عکس های پورپیرار در واقع سنگ های الحاقی جدیدی بودند که برای استحکام ستون ها به آن اضافه شده است.

ادعای ناصر پورپیرار:

پس مجموعه داربست زیر را تماشا کنید که برای حذف و یا ایجاد تصحیح همان ستون تراش نخورده در آپادانا بر پا کرده اند. در این عکس علاوه بر داربست، ستون را می بینید که گرداگرد آن پرده ی استتار کشیده اند!!! سئوال اساسی ین است که در پس این پرده به چه کار مشغول اند و قرار است بر سر این ستون کاملا مغایر با دیگر نمونه ها چه بلایی بیاورند؟!! در سمت راست همین عکس و در فضایی که به کاخ نیمه تمام داریوش سوم معروف کرده اند، ستون شفاف و تراش خورده و برپای دیگری را می بینید که با فلش نمایش داده ام. در آن جا نیز گرداگرد ستون داربست بسته اند و حاصل آن که امروزه این ستون را در آن محوطه نمی بینیم!!! آیا در پس این نقل و انتقال ها چه مقصدی پی گیری می شود؟ بی شک به همراه این دستگاه و تدارکات پر هزینه، بنا بر نیاز، کارشناسانی هم دعوت می شوند تا بر سر مردم این ملک شیره ی تاریخی بمالند!!!(پورپیرار،۴ اردیبهشت ماه ۱۳۸۶)

(پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶ )

پاسخ به ادعا های ناصر پورپیرار:

این ادعای پورپیرار نیز از چند قسمت تشکیل شده است.

نخست میگوید بر روی داربست ها پرده استتار کشیده اند که ادعایی است بی مایه و صرفا برای معرکه گیری پورپیرار، باید از ایشان پرسید که در کجای این داربست ها پرده کشیده اند ؟ چراکه تنها مجموعه فشرده ای از داربست ها را مشاهده میکنیم که از این فاصله دور و با این کیفیت پایین عکس پورپیرار تیره رنگ به نظر میرسند.

بخش بعدی ادعای پورپیرار  مربوط است به ستونی در گوشه تصویر او میگوید:

« در سمت راست همین عکس و در فضایی که به کاخ نیمه تمام داریوش سوم معروف کرده اند، ستون شفاف و تراش خورده و برپای دیگری را می بینید که با فلش نمایش داده ام. در آن جا نیز گرداگرد ستون داربست بسته اند و حاصل آن که امروزه این ستون را در آن محوطه نمی بینیم!!! آیا در پس این نقل و انتقال ها چه مقصدی پی گیری می شود؟»(پورپیرار،۴ اردیبهشت ماه ۱۳۸۶)

ادعای پورپیرار در این مورد نیز بی مایه تر از ادعای پیشین اوست . نخست باید از جناب پورپیرار پرسید از کجای این عکس کم کیفیت متوجه شده اند ستونی که در گوشه تصویر دیده میشود « شفاف و تراش خورده» است؟ چراکه باتوجه به کیفیت بسیار پایین عکس و فاصله دور آن به هیچ عنوان نمیتوان حتی یک شیار در آن ستون نشان داد. این ادعای پورپیرار به وضوح به تمسخر گرفتن عقل و بینش خوانندگان متون خویش است.

اما پورپیرار میگوید بر روی این ستون در بنای ناتمام داربست بسته اند و آن را به جای دیگری منتقل کرده اند. نخست برای بررسی این ادعا باید دانست که آیا این ستون از ابتدا در پارسه در مکان خویش دیده میشده است یا آنکه مانند ستون ایوان آپادانا مورد مرمت قرار گرفته است؟

بررسی عکس های قدیمی تخت جمشید که محوطه کاخ نیمه کاره پر از خاک است نشان میدهد که هیچ ستون ایستاده ای در آن مکان وجود نداشته است و این ستون نیز مانند ستون کاخ آپادانا و دروازه ملل بعد ها از بقایای ستون افتاده برپا شده است.

منطقه کادر قرمز مکان کاخ نیمه تمام است که در آن ستونی برپا نیست (اشمیت،۱۳۴۲:لوحه ۶)

دکتر تیلیا در مورد این ستون ها مینویسد:

« بر روی یکی از چهار پایه ستون در تالار چهارگوش سه قلمه یا میله ستون که فقط زیرکاری شده و دو قسمت از یک سر ستون مرکب برپا گردیده بود. قسمت میله دوم و سوم ستون از وضعی که در محل بر روی زمین دارند میتوان قضاوت نمود که در زمانی دیر تر فرو ریخته و هنگام سقوط شکسته شده بود و دو قسمت پایینی سرستون نیز به چنین وضعی دچار گردیده بود » (تیلیا،۱۳۵۱:ص۴۹).

ستون مورد اشاره پورپیرار با توجه به گزارش دکتر تیلیا و عکس از کتاب دکتر اشمیت در زمان هخامنشیان برپا بوده است اما بعدا سقوط کرده و زمان حفاری ها و مرمت گروه ایتالیایی فرو ریخته بود. همچنین مشخص شد ستون کاملا خام و بدون تراش بوده است و سخن پورپیرار مبنی بر « شفاف و تراش خورده» بودن این ستون تنها تخیلات ذهنی جناب پورپیرار است.

تراش خوردگی بخش زیرین ستون در این عکی با پیکان نمایش داده شده است

گروه مرمت گران ایتالیایی (IsMEO) در سال ۱۹۷۱ برنامه ای برای برپا ساختن این ستون ریخته بود (تیلیا،۱۳۵۱:ص۵۱) برپایی این ستون را در عکس پورپیرار نتیجه کار های این گروه بود. به نظر میرسد پس از انقلاب اسلامی ایران ستون را دوباره به حالت اولیه خود در آورده اند و قطعات ستون را در کنار آن بر روی زمین قرار دادند.و امروزه اگر به کاخ ناتمام در تخت جمشید بروید این قطعات را خواهید دید.

ستون های نیمه تراش کاخ انتظار تالار صد ستون واقع در شمال شرق تخت جمشید . سه تکه دیگر ستون همانطور که مشاهده میشود امروزه در کنار قلمه ستون نخست قرار گرفته اند.(نگارنده: ۱۵ تیر ۱۳۹۶)

ادعای ناصر پورپیرار:

اگر تصاویر بالا برای به هوش آوردن کسانی که خود را به کری و کوری می زنند کفایت نمی کند، پس به عکس برداشته شده در ابتدای مراحل باز ساخت تخت جمشید در زیر دقت کنید که محوطه ی تالار آپادانا را نشان می دهد. در این جا نیز یک قلمه ستون بر زمین افتاده را می بینید که به طور واضح و بی نیاز به توضیح، شیار اندازی آن نیمه تمام است و یکی از حضرات بس کاردان باستان شناس از دانشگاه های کنیسه و کلیسایی غرب را ملاحظه می کنید که با صورتی عزا گرفته مشغول تدارک بیرون بردن این نیمه ستون از محوطه ی آپادانا  است. (پورپیرار،۴ اردیبهشت ماه ۱۳۸۶)

(پورپیرار، ۴ اردیبهشت ۱۳۸۶ )

پاسخ به ادعا های ناصر پورپیرار:

رمان افسانه ستون ها نوشته ناصر پورپیرار در اینجا دیگر رو به پایان است. نویسنده کنترل خود را از دست داده و با لحنی زشت خوانندگان را «کر و کور» میخواند همچنین در این عکس نیز پورپیرار ادعا هایی مطرح میکند تا فقط متن و نوشته خود را جالب تر کند از جمله این ادعا ها «صورت عزا گرفته» حضرات باستان شناس کنیسه و کلیسایی غرب است! چنانکه در عکس مشاهده می شود صورت همه افراد آنچنان تیره افتاده است که حالت چهره آنان را به هیچ عنوان نمیشود تشخیص داد.

پورپیرار همچنین ادعا میکند که این ستون از برای کاخ آپادانا است! باید از جناب پورپیرار پرسید با توجه به کدام دلیل و مدرک چنین ادعایی میکند؟ همچنین او ادعا میکند که باستان شناسان در تدارک خروج این ستون از تخت جمشید هستند! باز هم باید از جناب پورپیرار پرسید چگونه از روی این عکس مقصد و هدف این افراد را تشخیص دادند؟ به وضوح ما در اینجا با ادعا های بی سند و تخیلات ناصر پورپیرار مواجه هستیم . چراکه اسناد و مدارک پیرامون این عکس نشان میدهند نخست اینجا دروازه ملل است و نه آپادانا و دوم این قلمه ستون در جای خود نصب میشود و نه انتقال به جایی دیگر.

چنانکه گفته شد عکس مربوط به ستونی در دروازه ملل است که مورد مرمت آنا ستیلوز قرار گرفته و دوباره برپا میشود .

دروازه ملل تخت جمشید پیش از خاکبرداری ها و مرمت ستون سوم(اشمیت،۱۳۴۲:لوحه۱۲)

عکس فوق از دکتر اشمیت وضعیت دروازه ملل را پیش از خاک برداری و پیش از مرمت و بر افراشتن ستون سوم دروازه ملل نشان میدهد.

نمای امروزین دروازه ملل با سه ستون

و این تصویر دروازه ملل پس از مرمت و خاک برداری در شرایط کنونی است. چنان که مشاهده میشود ستون جنوب شرق پس از مرمت بر افراشته شده است. شیوه مرمت و مراحل آن را مورد بررسی قرار میدهیم.

«هنگامی که تعمیر این ساختمان در سال ۱۹۶۵ شروع شد دوتا از چهار ستونی که وقتی تالار چهارگوش را برپامیداشته فروریخته و قطعات میله ستون و عناصر سر ستون ها روی زمین پراکنده افتاده بود. از این باقی مانده ها و قطعات و تکه سنگ هایی که در حوالی آن محل و بیشتر در شمال بنای دروازه بدست آمد و همچنین از بقایای دیگری که پس از ویران کردن دیوار جدید اطراف بنای دروازه پدیدار گشت ، امکان یافت تا سه قطعه از میله یک ستون کامل و چهار عنصر یک سر ستون مرکب بازسازی گردد. بر وفق موقع میله های ستون ، جای آن میبایستی در اصل ، برروی پایه ستون جنوب شرقی باشد . بنابر این این پایه ستون با چسباندن قطعات کوچک بسیاری که در دیوار جدید ویا روی زمین پیدا شده تعمیر گردد. سپس شال ستونی به جای شال مفقود برای پایه ستون فراهم شد» (تیلیا،۱۳۵۱:ص۴۳)

یک شال ته ستون جدید که باید به جای شال مفقود ستونی در دروازه خشایارشا نصب شود. اکنون به صورت شکل اصلی در می آید.سطح آنرا با صفحه دواربرقی (Flex) صاف میکنند(تیلیا،۱۳۵۱:ص۳۱)

تخت جمشید . دروازه خشایار شا. نخستین قطعه ستون از تکه سنگ های بسیاری ترکیب و با الحاق هائی از سنگ جدید مرمت گردیده و آماده است تا بر روی پایه ستون جنوب شرقی تعمیر شده و شال جدیدی که بجای شال مفقود برای آن ساخته شده گذاشته شود(تیلیا،۱۳۵۱:ص۹۷)

« تکه سنگ های کوچک تر را با چسب چسباندند در صورتی که قطعات بزرگ تر را با روش داخل کردن میله های فولادی و تزریق سیمان بهم متصل ساختند . همه قسمت های مفقود با الحاق سنگ های جدید مرمت شد ، چه اینکار برای استوار ساختن ضرورت داشت» (تیلیا،۱۳۵۱:ص۴۴)

قسمت سوم میله ستونی که قرار است در دروازه خشایار شا برپا شود با الحاق سنگی تازه تعمیر شده است . به سنگ های الحاقی پیش از اتصال آن ها به قسمت های اصلی بطور تقریب شکل داده شده است. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۲۸)

تهیه سنگ الحاقی جدیدی جهت قسمتی از میله ستونی که بناست در دروازه خشایار شا مرمت شود. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۲۶)

« به همین ترتیب عناصر سفلای سرستون مرکب با متصل کردن قسمت های شکسته مرمت گردید در حالی که سنگ های تازه ای را جانتشین قسمت های مفقود میکردند و این کار در جائی صورت میگرفت که دلایل ساختمانی ضرورت آنرا ایجاب میکرد و نیز به خاطر اینکه به سرستون یکپارچگی (compactness) بیشتری داده شود. شکل دادن به این قطعات الحاقی به همان نحو صورت گرفت که در مورد همه عناصر حجاری در نظر گرفته اند، بدون اینکه برای ایجاد جزئیات کار اقدام گردد» (تیلیا،۱۳۵۱:ص۴۴)

پیکره ۴۵- نخستین عنصر سرستون مرکب متعلق به ستونی که قرار است در دروازه خشایارشا برپا گردد، با سنگی نو تعمیر شده است. قسمت های الحاقی بدون سعی در ایجاد جزئیات تزئین هم سطح سطح اصلی شده است. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۳۲)

« نخستین قطعه میله ستون که روی شال جدید در بالای پایه تعمیر شده گذاشته بودند (پیکره۷۱) بوسیله دو میله فولادی ۲۸ میلیمتری که عمودا داخل میله ستون کار گذارده و از ته ستون نیز عبور داده شده وارد شالوده ستون کرده اند تثبیت گردیده است. دو قطعه دیگر میله ستون بهمین طریق با میله های فولادی به همان قطر به میله زیرین و همچنین عناصر سر ستون اتصال یافته است » (تیلیا،۱۳۵۱:ص۴۴)

پیکره ۷۱ – تخت جمشید ، دروازه خشایارشا . نخستین قطعه ستون جنوب شرقی که برداشته شده و به جای خود نصب گردیده است(تیلیا،۱۳۵۱:ص۹۸)

تخت جمشید . دروازه خشایارشا ، قطعات زیرین سر ستون مرکب را بلند کرده بر فراز میله ستون بجای خود نصب کرده اند داربست تا ارتفاع ۲۰ متری برپا گردیده و مشغول افراشتن قطعه فوقانی ستون هستند. (تیلیا،۱۳۵۱:ص۹۸)

تخت جمشید دروازه خشایار شا . ستون جنوب شرقی با گاو های پشت به هم داده که بر فراز آن است. پس از اتمام تعمیر از سمت جنوب شرقی دیده میشود (تیلیا،۱۳۵۱:ص۹۹)

پورپیرار در واقع در هر دو مورد تصاویر سنگ های الحاقی جهت مرمت و برپا ساختن ستون ها را نقصان در کار سنگ تراشان هخامنشی قلمداد میکند در حالی که او درک نکرده است که این تکه سنگ های جدید الحاقی به ستون ها هستند که شیار اندازی نشده اند ونه سنگ هایی باقی مانده از دوران باستان، اتصال این سنگ ها نیز ضروری بوده است چراکه برای پر کردن بخش های مفقود شده میله ستون لازم بوده است تا استحکام ستون های دها تنی حفظ گردد.

این فقط در مرمت تخت جمشید ایران نیست که ستون های فروریخته را دوباره با چسباندن قطعات باقی مانده و الحاق سنگ نو در مکان های مفقود شده مرمت گردیده است همانطور که مقررات جهانی مرمت به ما نشان میدهند در مرمت مناسب (آناستیلوز) این قطعات سنگی به مرمت گر اجازه چنین کاری داده میشود و چنان که دیدیم مرمت گران معبد پارتنون در یونان نیز از شیوه مشابه ای برای بازسازی ستون ها و بخش های فروریخته کاخ ها استفاده کرده اند.

 

نوشته های بیشتر در پاسخ به پورپیرار:

پاسخ به ناصر پورپیرار

بن‌مایه‌ها و یاری‌نامه‌ها:

– شهرکی، کوروش (۱۶ فروردین ۱۳۹۶). «آیا در تخت جمشید جعل تاریخ صورت گرفته است؟- بخش۱». پایگاه خردگان.

نشانی رایاتاری: http://kheradgan.ir/?p=15796

– اشمیت، اریک (۱۳۴۲). تخت جمشید (۱)، بنا ها، نقش ها، نوشته‌ها. تهران: انتشارات امیرکبیر.

– استنلی پرایس، نیکلاس (۱۳۷۷). حفاظت و مرمت در کاوش های باستان شناسی. دانشگاه هنر.

– پورپیرار، ناصر (۴ اردیبهشت ۱۳۸۶)، آشنایی با ادله و اسناد رخ داد پلید پوریم. مدخلی بر ایران شناسی بی دروغ و بی نقاب، ۵۴ . نارنیا.

– تیلیا، آن بریت (۱۳۵۱). بررسی ومرمت در تخت جمشید و دیگر اماکن باستانی فارس. ترجمه کرامت الله افسر. چاپ کتابخانه فروردین: تهران.

– طبیبیان، سید حسام الدین (۱۳۹۱). آشنایی با مرمت ابنیه. انتشارات اول و آخر.

نعمتی لیمایی، امیر و احمدی، داریوش (۱۳۸۳). دوازده قرن شکوه: نقدی بر آرای نویسنده کتاب دوازده قرن سکوت. انتشارات امید مهر.

یوکیلهتو، یوکا (۱۳۸۷). تاریخ حفاظت معماری. ترجمه دکتر محمد حسن طالبیان و خشایار بهاری، انتشارات روزنه.

شرایط استفاده از نوشتار:

از آنجایی که هرگونه استفاده یا رونوشت از نوشتارها بر اساس پیمان نامه کاربری امکان پذیر است، اگر قصد رونوشت از این نوشتار را دارید، بن‌مایه آن را یاد کنید. طبیعی است که ذکر مواردی مانند نام پدیدآور (نویسنده، گردآورنده و…)، تاریخ واپسین به روز رسانی، عنوان کامل نوشته به همراه پیوند (لینک) و همچنین ذکر تارنمای خردگان (www.kheradgan.ir) ضروری است.

ضعیفخوبمتوسطبسیار خوبعالی ( 1 رای داده شده , میانگین امتیاز این نوشته : 5٫00 ) نظر شما چیست ؟
Loading...


برگه‌های همیار و همکار خِرَدگان در اینستاگرام:

دوستداران خردگان در اینستاگرام persian.immortals در اینستاگرام سپندار در اینستاگرام
هواداران کوروش بزرگ در اینستاگرام سرزمین آزادگان در اینستاگرام


کانال‌های همیار و همکار خِرَدگان در تلگرام:

کانال تلگرام تاریخ ایرانشهر کانال «سرزمین آزادگان» در تلگرام کانال تاریخ پرسیا
کانال «داستان‌های شاهنامه فردوسی» در تلگرام کانال خردگان در تلگرام

کانال رسمی خردگان
دزدان فضای مجازی - خردگان

نوشتارهای پیشنهادی

2 دیدگاه

  1. سلام من جایی از این فیلم این بابا دیدم ک مثلا بخش بالایی نیزه ها یا کمان سربازا تراشیده نشده یا مثلا ی دونه گل تراش خورده ولی قرینش ن.میشه راجب این توضیح بدید؟
    ممنون بابت شفاف سازیاتون.در ضمن اگه پاسخ رو تو کانالتون منشر کنید خیلی ممنون میشم

    • اشکان

      سلام. به زودی مطالب مفصلی در این باره منتشر می شود. از آنجایی که ما تمایل داریم همه مطالب به صورت مستند و دقیق نوشته شوند و همراه با پژوهش های ارزنده باشد نگارش مطالب کمی طول می کشد

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.علامت دارها لازمند. *

*

برچسب ها:
رفتن به بالا